مطالعه تطبیقی راهبردهای اصلاحی خارج از محیط کیفری ایران و کانادا

Abstract

راهبردهای اصلاحی برحسب مرحله موضوع اجرای آن، قابل دسته‌بندی در سه سطح است. در این راستا در مرحله خارج از محیط کیفری، سه راهبرد حمایت از زندانی آزادشده،توسعه ضمانت اجراهای اجتماع‌محور و نظارت،کنترل و تمرین نقش‌آفرینی می‌کنند. جلوه‌های منعکس در کانادا نشان‌دهنده محلی، معنوی‌محور و مذهب‌مداربودن راهبرد حمایت، قاعده‌مندبودن راهبرد توسعه ضمانت اجراهای اجتماع‌مدار و جامع و هدفمندبودن راهبرد نظارت و کنترل و تمرین است. به‌عبارت بهتر می‌توان نظم راهبردی را در این سیستم مشاهده نمود. سیستم اصلاحی ایران هرچند در رویکر اخیر خود به راهبرد توسعه ضمانت اجراهای اجتماع‌محور توجه نموده است لکن زمینه‌های لازم برای عملی‌نمودن این راهبرد وجود ندارد و شکست آن، اتفاقی عجیب نخواهد بود. راهبرد حمایتی نیز در عمل مورد اقبال قرار نگرفته است. در ارتباط با راهبرد نظارت، کنترل و تمرین در سطح اجرایی هم علی‌رغم وجود نهادهای متفاوت، عناصر کارساز و هدف‌محور از توجهات قانونگذار به دور مانده است. در ارزیابی راهبردهای اصلاحی ایران می‌توان ظاهرسازی راهبردی را ویژگی بارز این سیستم دانست.