چالش‌های نهادی بهره‌وری در نظام فنی و اجرایی کشور

Abstract

طرح‌های عمرانی از عوامل توسعۀ اقتصادی کشور بشمار می‌روند که از طریق به حرکت درآوردن سرمایه‌گذاری‌های دولتی و خصوصی، به رشد اقتصادی کمک می‌نمایند. سالانه بخش عظیمی از سرمایه مملکت صرف اجرای این طرح‌ها می‌شود. با توجه به اهمیت اجرای پروژه‌ها در توسعۀ کشور از یک سو و صرف هزینه‌های هنگفت ملی، توجه به کارآمدی و کارایی آن‌ها حائز اهمیت است. اما بررسی بهره‌وری پروژه‌های عمرانی، نشانگر وضعیت نامطلوب آن‌ها است؛ بگونه‌ای که اکثر طرح‌های عمرانی با افزایش زمان و هزینه و عدم تحقق اهداف اولیه روبرو بوده‌اند. بنابراین شناسایی عوامل مؤثر بر بهره‌وری پایین نظام فنی و اجرایی کشور حائز اهمیت است. ماهیت مشکلات نظام فنی و اجرایی، فرافردی، ساختاری و نهادی است. از همین‌روی در این پژوهش با رویکردی نهادی، عوامل اثرگذار بر بهره‌وری پایین نظام فنی و اجرایی کشور را مورد بررسی قرار داده‌ایم. از ابزار مصاحبه جهت گردآوری اطلاعات استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد عواملی مانند ضعف در ساختار حاکمیتی طرح‌های عمرانی، ناکارآمدی نهادهای تقنینی و قضایی کشور، عدم حاکمیت قانون، عدم التزام و اعتقاد به فرآیند برنامه‌ریزی در کشور، فشارهای سیاسی و حزبی نمایندگان و ... بر عملکرد نظام فنی و اجرایی اثرگذار است.