ملاحظاتی در نقد گذار دوم جمعیت‌شناختی با نگاه به ایران

Abstract

رواییِ استفاده از مبانیِ نظریۀ گذار دوم جمعیت‌شناختی برای تحلیل باروری در ایران از جمله چالش‌های بنیادی در این زمینه است. چرا که تحلیل باروری براساس نظریه‌ی گذار دوم جمعیت‌شناختی، آینده‌نگری در مورد باروری را به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای تحت تأثیر قرار می‌دهد و نتایجی به بار می‌آورد که با یافته‌های برآمده از تحلیل‌های دیگر به کلی متفاوت است. از این رو، در پژوهش حاضر کوشش می‌شود، از دو مسیر نظری و تجربی، به پرسش‌هایی در این زمینه پاسخ داده شود. یافته‌های پژوهش، افزون براین که یکسانی بروز گذار دوم برای جمعیت‌های گوناگون را امری الزامی نمی‌یابد، حکایت از آن دارد که ایران، گذاراول جمعیت‌شناختی را پشت سر گذاشته است امادرمورد گذار دوم، هنوز تردید‌هایی وجود دارد.