سرمایه‌گذاری زمانی والدین در آموزش فرزندان در مناطق شهری ایران

Abstract

یکی از راه‌های ارتقاء سرمایه انسانی، توسعه آموزش و مهارت‌هاست که از دوران کودکی و در کانون خانواده آغاز می‌شود. بنابراین، نقش والدین در شکل‌گیری سرمایه انسانی را نمی‌توان نادیده گرفت. این مقاله از داده‌های طرح گذران وقت 94-1393 مناطق شهری کشور استفاده می‌کند تا مدت زمان اختصاص یافته به آموزش فرزندان را توصیف کند و تفاوت های موجود را تبیین کند. یافته‌ها از نابرابری‌های جنسیتی قابل توجهی در سرمایه‌گذاری زمانی والدین و عوامل مرتبط با آن حکایت دارند. اگرچه مدت زمان اختصاص یافته به آموزش فرزندان با تحصیلات پدران رابطه محدودتری دارد اما این رابطه فارغ از جنسیت والدین با رویکرد فرهنگی هم خوانی دارد زیرا والدین تحصیلکرده‌تر مشارکت بیشتری در آموزش فرزندان دارند. رابطه مشارکت پدران در آموزش فرزندان با مشارکت آنان در فعالیت‌های گوناگون را می‌توان با رویکرد اقتصادی تبیین کرد زیرا تنها مشارکت بیشتر در فعالیت‌های شغلی از مدت زمان اختصاص یافته به آموزش فرزندان می‌کاهد. اما رفتار مادران را نمی‌توان صرفا با رویکرد اقتصادی تبیین کرد زیرا این رابطه منفی، فعالیت های دیگری را نیز علاوه بر فعالیت‌های شغلی شامل می‌گردد. بنابراین، برنامه‌های سازگار کننده نقش‌های والدینی و غیروالدینی را می‌توان در تسهیل فرزندپروری، افزایش سرمایه انسانی و تحقق اهداف سیاست‌های کلی جمعیت موثر دانست.