آسیب‌شناسی اجرای مجازات‌های بدنی در ملاء عام

Abstract

اجرای مجازات‌های بدنی در ملاء عام برای بزهکاران، به عنوان یکی از کیفرهای جسمانی تنبیهی، ترهیبی و ترذیلی، سابقه‌ای دیرین در جوامع بشری دارد. هر چند امروزه مجازات‌های بدنی از سیاهه قوانین کیفری بسیاری از کشورهای جهان محو گردیده است اما هم چنان طی مواد مختلفی در قوانین جزایی ایران و در قالب مجازات‌های حدی و تعزیری مجازات‌های بدنی پیش‌بینی‌ شده است. از طرفی طرح مباحثی از قبیل انکار نقش اصلاحی-تربیتی آن، تشییع خشونت، تردید در نقش بازدارندگی و تعارض آن با معیارهای بشردوستانه، اجرای مجازات‌های بدنی در ملاء عام را با چالش‌های نوینی مواجه ساخته است. این مقاله می‌کوشد تا ضمن تحلیل تاریخی این مجازات‌ها و اجرای علنی آن، تبیین اندیشه‌های موافق و مخالف و ارزیابی نقاط ضعف و قوت ناشی از اعمال این مجازات‌ها بپردازد. نتایج این ارزیابی حاکی از آن می‌باشد که اولا؛ اجرای مجازات‌های بدنی در ملاء عام از همسویی و تناسب با شیوه‌های کیفری مدرن و اصلاح گر عاجز می‌باشد. ثانیا؛ نقش ترهیبی و بازدارندگی مجازات‌های بدنی در ملاء به شدت مورد تردید است. هر چند نمی‌توان به طور کلی و مطلق منکر این نقش گردید. ثالثا؛ بین اجرای مجازات‌های بدنی در ملاء عام و انگیزه‌های محرک مجرمانه رابطه مستقیمی وجود ندارد. رابعا؛ اجرای در ملاء عام مجازات‌های بدنی، معارض با معیارهای بشردوستانه و اسناد حامی حقوق بشر می‌باشد. خامسا اجرا و یا عدم اجرای در ملاء عام مجازات‌های بدنی بین علمای حقوق و فقه مبنی بر اجرا یا عدم اجرا، توافق و اجماع وجود ندارد. سادسا؛ اجرای در ملاء عام مجازات‌های و آثار آن باعث ترویج خشونت می‌تواند تاثیر زیادی داشته باشد.