عملکرد و نقش دستگاه‌های دولتی و غیر دولتی در پیشگیری اولیه از اعتیاد

Abstract

چکیده امروزه همگام با پیشرفت‌های چشم‌گیر صنعتی و علمی در سطح جهان، یکی از معضلات بزرگی که جوامع انسانی با آنها روبرو هستند، رشد روز افزون پدیده مجرمانه یعنی بزه و به بیان دیگر، هرگونه عمل ناقض قوانین، معیارها و هنجارهای ارزشی در جوامع است. اعتیاد و سوء مصرف مواد مخدر یکی از مهم‌ترین معضلات جهانی که تمامی کشورها با آن مواجه بوده و امنیت را خدشه‌دار می‌نماید. توجها به اینکه واکنش در قبال اعتیاد، اعم از پیشگیری یا سرکوبی از اعمال حاکمیتی می‌باشد نقش دولت در چگونگی ایجاد ساز و کارهای مربوطه به میزان زیادی جلب توجّه می‌کند. در این میان عملکرد قوای مقننه و قضائیه از آن رو که ارتباط مستقیم‌تری با موضوع دارند بیشتر به چشم می‌آید. از طرف دیگر مشارکت وسیع مردم و نهادهای اجتماعی در برنامه پیشگیری از اعتیاد یکی از موضوعات قابل توجه در قلمرو سیاست جنایی است.. البته لازم به ذکر است رسالت پیشگیری تنها بر عهده دولت‌ها و دستگاه‌های دولتی نیست، بلکه نهادهای غیردولتی و آحاد و افراد جامعه دارای مسئولیت هستند. در این پژوهش ما با استفاده از روش توصیفی‌-‌پیمایشی و به‌کارگیری ابزارهای مختلف، به‌ویژه اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی از قبیل پرسش‌نامه موضوع را مطالعه و تبیین کرده‌ایم. جمع‌آوری داده‌ها از طریق ابزار پرسش‌نامه محقق ساخت و مصاحبه با سه گروه شامل؛ معتادین، افراد سالم و افرادی که به عنوان متولیان امر پیشگیری بوده و تحت عنوان متخصص در این پژوهش از آنان یاد می‌شود، انجام شده تا نگرش ایشان نسبت به عملکرد دستگاه‌های دولتی و غیر‌دولتی و تأثیر و ارتباط آن با پیشگیری اجتماعی و عدم گرایش به سمت مواد مخدر را بررسی کند. تحلیل داده‌ها از طریق برنامه تحلیلی SPSS انجام گرفته و نتایج پژوهش نشان می‌دهد عملکرد دستگاه‌های دولتی و غیر‌دولتی در کنار یکدیگر در کاهش سوءمصرف مواد مخدر تأثیرگذار است.