آمادگی آینده بنگاه: ارائه مفهوم و شاخص ترکیبی

Abstract

بنگاه‌های اقتصادی موتور رشد و توسعه در هر کشوری هستند و از اهمیت ویژه‌ای در برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌ها برخوردارند. مبنای تصمیم‌گیری در اغلب بنگاه‌های اقتصادی، دانش و آینده‌نگری مدیران و کارشناسان تصمیم‌ساز در آن بنگاه است که اغلب، تصمیم‌های خود را با نگاه به آینده اتخاذ می‌نمایند. دنیای سرشار از تغییرات فزاینده امروز، ضرورت توجه و تمرکز بیشتر بر آینده و شناسایی وقایع و تحولات آینده را افزون ساخته است و مدیران و تصمیم‌گیران هر واحد اقتصادی، می‌بایست با آگاهی نسبی نسبت به این تغییر و تحولات، آمادگی خود را برای مواجهه با آنها افزایش داده و از غافلگیری‌های راهبردی در کسب و کار خود پرهیز نمایند. در این پژوهش تلاش شده تا مفهوم جدیدی در حوزه آینده‌پژوهی یعنی مفهوم «آمادگی آینده بنگاه » در قالب یک شاخص ترکیبی معرفی شود تا بنگاه‌ها بتوانند با استفاده از آن، آمادگی خود را جهت مواجهه با آینده و تغییر و تحولات آن ارزیابی و ارتقا دهند. بدین منظور از روش توسعه شاخص ترکیبی استفاده شده و با مطالعه ادبیات، چارچوب اولیه شاخص ترکیبی تدوین شد. سپس با پیمایش بنگاه‌های بزرگ دانش‌بنیان، به جمع‌آوری اطلاعات از بنگاه‌ها پرداخته شد تا چارچوب اولیه شاخص ترکیبی، با استفاده از روش تحلیل عاملی، تجزیه و تحلیل گردد. در این پژوهش، شاخص ترکیبی آمادگی آینده بنگاه توسعه داده شد که شامل 17 متغیر و 120 پرسش است.