شناسایی و معرفی کلونهای زیتون رقم زرد متحمل به سرما در منطقه طارم سفلی قزوین

Abstract

یکی از چالشهای توسعه کشت زیتون در کشور، وجود ریسک سرمای زمستانه در مناطق مناطق زیتونکاری های جدید می‌باشد، لذا شناسایی و معرفی ارقام متحمل به سرما از نیازهای اساسی توسعه کشت زیتون در کشور می باشد. خوشبختانه وجود درختان زیتون با قدمت و تنوع زیاد ولی بصورت پراکنده در باغ‌های قدیمی پتانسیل بسیار مطلوبی برای دست یابی به برخی از اهداف اصلاح زیتون محسوب میگردد. ولی متاسفانه به علت عدم مطالعه آنها، امکان استفاده ژنوتیپ‌هایی که دارای خصوصیات منحصر بفرد ازجمله تحمل به تنشهای محیطی می باشند، در برنامه‌های توسعه باغ‌های زیتون کشور میسر نگردیده است. پژوهش حاضر به منظور شناسایی، ارزیابی و معرفی ژنوتیپ های زیتون متحمل به سرما در منطقه طارم سفلی قزوین طی سال‌های 1387-1386 به اجرا درآمد. در این تحقیق، پس از مراجعه به باغ‌های مختلف منطقه طارم سفلی و شناسایی کلونهای رقم زرد که خصوصیات متمایز و منحصر به فردی نسبت به تحمل به سرمای زمستانه نسبت به رقم زرد شااخص شناخته شده منطقه داشتند، اقدام گردید. سرمای بی سابقه در زمستان سال 1386 منجر به آسیب شدید به باغات زیتون بسیاری از مناطق کشور بویژه به باغات جدیدالاحداث مناطقی که سابقه زیتون کاری در این مناطق وجود نداشت گردید. با این حال مطالعه نسبت به شناسایی و ارزیابی ژنوتیپ هایی که میزان خسارت وارد شده به جوانه ها ، سرشاخه های یکساله ، گل آذین ها و در نهایت میوه تشکیل شده کمتر از سایر درختان بود اقدام گردید . نتایج تجزیه آماری نشان داد که بطور کلی درختان زیتون به سرماهای شدید زمستانه مقاومت چندانی ندارند اما در میان درختان زیتون، ژنوتیپ هایی را می توان یافت که مقاومت نسبی به سرمای زمستانه دارند. در پایان تحقیق تعداد چهار ژنوتیپ G2 ، G3 ، G8 و G9که دارای تحمل بیشتری به سرمای زمستانه بودن شناسایی و جهت تحقیقات تکمیلی معرفی گردیدند.