بررسی صفت تحمل به سرمای زمستانه در برخی ارقام انگور جهان

Abstract

یکی از اصلی‌ترین مشکلات تاکستان‌های ایران، حساسیت ارقام انگور در برابر سرمازدگی زمستانه می‌باشد؛ لذا با توجه به تنوع ژنتیکی زیاد ارقام انگور در موستان های سراسر ایران و به علت وقوع سرمای شدید در زمستان سال 1386، از این موقعیت به عنوان یک تیمار طبیعی سرما دهی در جهت ارزیابی، گزینش تحمل و میزان خسارت وارده در ارقام مهم انگور ایران (بیست و یک رقم) و برخی ارقام اروپایی (هشت رقم) در قالب طرح فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار و هر واحد آزمایش سه بوته استفاده شد. در هر بوته چهار شاخه یک ساله انتخاب و تعداد جوانه‌های سالم و آسیب دیده شمارش گردید. سپس تجزیه آماری و کلاستر انجام گرفت. آمار توصیفی (ضریب تغییرات فنوتیپی صفات) داده‌های حاصل از ارزیابی ارقام محاسبه گردید. با استفاده از ضریب همبستگی (r پیرسون)، رابطه دوطرفه بین صفات، اندازه‌گیری شد و صفاتی که انتخاب آن‌ها می‌تواند باعث افزایش راندمان شود مشخص گردید. نتایج حاکی از تقسیم بندی ارقام در چهار گروه حساس، نیمه متحمل، متحمل و کاملاً متحمل می‌باشد. ارقام بی‌دانه قرمز، عسگری، فخری، سیاه قزوین، خلیلی و ریش بابا به ترتیب بالاترین تحمل را نشان دادند. بیشتر ارقام اروپایی شامل روبی سیدلس، سوپریور، فیستا، بلک سیدلس، پرلیت، فلیم سیدلس، تامسون سیدلس و ترکمنستان 4 در گروه­های نیمه متحمل تا حساس قرار گرفتند. آستانه تحمل در برابر سرمای زمستانه در ارقام نرمال<br /> C ˚1 ± 15- و در ارقام برتر متحمل C˚1 ± 20- درجه سانتی‌گراد بود. در بین صفات مورد مطالعه همبستگی فنوتیپی معنی­دار وجود داشت.