الگویی برای تأمین مالی طرحهای زیرساختی حمل‌ونقل جاده‌ای در ایران با تمرکز بر ظرفیتهای بازار سرمایه

Abstract

<em>هدف تحقیق حاضر </em><em>طراحی </em><em>الگویی برای</em><em>تأمین مالی طرح</em><em>‌</em><em>های زیرساختی</em><em>حمل‌ونقل جاده‌ای</em><em>در ایران با تمرکز بر ظرفیت</em><em>‌</em><em>های بازار سرمایه می‌باشد. کسری منابع دولتی و مشکلات سیستم بانکی در ایران، توجه‌ها را به بازار سرمایه برای تأمین مالی پروژه‌های زیرساختی معطوف نموده است. لیکن بهره‌مندی از ظرفیت‌های بازار سرمایه محقق نخواهد شد، مگر به‌واسطۀ ابزارها و نهادهای مالی مناسب که در بستری از قوانین و مقررات دقیق و شفاف ارائه شده باشند. در این پژوهش</em><em>، برمبنای </em><em>روش تحقیق آمیخته</em><em>، درابتدا مستندات، به‌شکل نظام‌مند بررسی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان انجام شد تا بر مبنای </em><em>استراتژی</em><em> مهندسی مالی اسلامی مبتنی‌بر پاسخ به نیاز، الگوی اولیه طراحی شود. حصول اطمینان از تناسب الگوی اولیه با روش دلفی و بااستفاده از پرسشنامه و مصاحبه در دو بخش </em><em>انجام</em><em> شد. در بخش اول یا بررسی‌های فقهی، علاوه‌بر تکمیل پرسشنامه (8عدد) و انجام مصاحبه (4بار)‌، موضوع از طریق استفتا از مراجع تقلید عظام (</em><em>8</em><em>فتوا) و درنهایت بررسی در کمیتۀ تخصصی فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار (4جلسه) </em><em>بررسی‌</em><em>شد. </em><em>در بخش دوم در حوزه‌های راه، بازار سرمایه و دانشگاه 41پرسشنامه تکمیل‌شد و 28جلسۀ مصاحبه و 9جلسه گروهی برگزار گردید. در انتها بااستفاده از طرح مثلث‌سازی، نتایج کیفی و کمّی مقایسه و جمع‌بندی گردید. الگوی پیشنهادی با اکثریت آرای اعضای گروه دلفی مورد تأیید قرار گرفت که در سه حوزۀ ابزار مالی، نهاد مالی و قوانین و مقررات ارائه شده است. در حوزۀ ابزار مالی اوراق جعاله، منفعت و خریددین برای حالت‌های مختلف پروژه‌ پیشنهادشد و مدل عملیاتی اوراق جعاله پروژه به‌عنوان ابزار مالی جدید به تأیید خبرگان رسید. در حوزۀ نهاد مالی پیشنهاد ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری زیرساخت، نهاد یا نهادهای متولی، مؤسسات رتبه‌بندی و انجام برخی امور توسط صندوق توسعۀ حمل و نقل ارائه شد. در حوزۀ قوانین و مقررات برخی تغییرات جهت تسهیل تأمین مالی پروژ‌ه‌های راه از طریق بازار سرمایه پیشنهاد گردید.</em><br />