صفت‌های فاعلی و مفعولی از دیدگاه سرنمون رده‌شناختی

Abstract

اهداف این تحقیق بررسی ارتباط صفت لیاقت با صفت‌های فاعلی و مفعولی، تعیین ویژگی‌های سرنمونی صفت‌های فاعلی و مفعولی در زبان فارسی، و بررسی تغییر مقوله‌ای این صفت‌هاست. داده‌های خام؛ صفت‌های اولیه را نویسندگان مقاله پیدا کرده و سپس کاربرد آنها را در پایگاه دادگان زبان فارسی و پیکره بیجن‌خان بررسی کرده­اند. این تحقیق نشان داد که صفت‌های لیاقت را می‌توان با توجه به ساخت در یکی از مقوله‌های صفت‌های فاعلی و مفعولی جای داد. نیز مشخص شد که صفت‌های فاعلی و مفعولی از نظر ساختاری نشان‌دار و در اکثر موارد مقایسه‌ناپذیر و بنابراین غیرسرنمون هستند. این پژوهش نیز نشان داد که تغییرات صفت‌های فاعلی و مفعولی در زبان فارسی به سمت اسم است و تغییرات اینها با تغییرات سایر صفت‌های زبان فارسی مانند صفت‌های «توصیف، ویژگی» و «توصیف، شیء» متفاوت است، چراکه این تغییر مقوله‌ای باعث از دست رفتن ویژگی‌های صفتی و تبدیل کامل آنها به اسم می‌شود.