ارزیابی کمّی و کیفی سه تودۀ محلی پیوندی و غیر‌پیوندی خربزۀ ایرانی

Abstract

به‌منظور بررسی عملکرد کمّی و کیفی سه تودۀ محلی خربزه (<em>Cucumis melo</em> gr. Inodorus) به نام‌های زردجلال، آناناسی و خاتونی پژوهشی در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با 16 تیمار و سه تکرار در مزرعۀ تحقیقاتی جهاد دانشگاهی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران انجام شد. پنج رقم کــــدوی هیبرید تجاری به نام‌های Ace، Shintozwa، ShintoHongto، Zuktozwa و Ferro-RZ به‌عنوان پایه استفاده شدند. هر تودۀ زردجلال، آناناسی و خاتونی غیرپیوندی نیز به‌منزلۀ شاهد در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که اثرات پایه و پیوندک بر بسیاری از صفات کمّی و کیفی از نظر آماری معنادار بود. بر‌اساس نتایج به‌دست‌آمده، تودۀ زرد‌جلال روی پایۀ Zuktozwa با 76/4 عدد، بیشترین تعداد میوه در بوته را ثبت کرد. این درحالی است که تودۀ زرد‌جلال روی پایۀ Shintozwa تعداد میوۀ بازارپسند بیشتر (16/3 عدد) و عملکرد تک‌بوتۀ بالاتری (44/8 کیلوگرم) را نسبت به سایر توده‌ها و پایه‌ها نشان داد. تودۀ آناناسی روی پایۀ Zuktozwa بیشترین قطر محل پیوند، قطر پایه و قطر پیوندک را داشت. تودۀ زرد‌جلال و آناناسی روی پایۀ Zuktozwa با 89/12 و 72/12 درصد، بیشترین مادۀ خشک اندام هوایی را تولید کرد. تودۀ آناناسی روی پایۀ Zuktozwa با 86/11‌درصد، مادۀ خشک میوۀ بالاتری داشت. قطر حفرۀ بذری در میوه‌های تودۀ زرد‌جلال پیوند‌شده روی پایۀ Zuktozwa با 5/9 میلی‌متر بیشتر از سایر توده‌ها و پایه‌ها بود. تودۀ آناناسی روی پایۀ Zuktozwa از طول میوه، قطر میوه و قطر گوشت کمتری برخوردار بود. تودۀ آناناسی پیوند‌شده روی پایۀ Zuktozwa با 11 واحد بریکس، شیرین‌ترین میوه‌ها را تولید کرد.