مدل‌های همه‌گیرشناسی Beauveria bassiana (Balasamo)Vuillemin در جمعیت شپشه دندانه‌دار (Linneaus) Oryzaephilus surinamensis در شرایط تغذیه از خرما

Abstract

قارچ Beauveria bassiana یکی از عوامل کنترل میکروبی شپشه دندانه‌دار Oryzaephilus surinamensis می‌باشد. در این تحقیق به منظور بررسی همه‌گیرشناسی عامل بیمارگر، شپشه دندانه‌دار درون انسکتاریوم‌های حاوی خرما پرورش داده شد. خرما قبل از انتقال به انسکتاریوم با غلظت کشنده 50% قارچ B. bassiana تیمار شد. نمونه‌برداری‌ها در طول 25 هفته انبارداری انجام و جمعیت میزبان در 12 گام محاسبه گردید. تغییرات گروه‌های جمعیتی بر اساس مدل‌های عمومی، اس-آی- ار و آندرسون و می محاسبه شد. در شرایط شاهد و بیماری مدل رشد لجستیک برازش مناسبی از رشد جمعیت نشان ‌داد. مقایسه کارایی مدل‌های مختلف نشان داد که مدل آندرسون و می‌ در بیان ارتباطات مختلف جمعیت‌ها با عامل بیمارگر موفق‌تر از مدل‌های عمومی‌ و اس- آی- ار عمل می‌کند. در منحنی تغییرات تراکم جمعیت آفت در خرمای تیمار شده یک روند سینوسی مشاهده شد به گونه‌ای که تراکم جمعیت در مرحله "پیش‌همه‌گیری" افزایش یافته تا به نقطه اوج منحنی که زمان وقوع همه‌گیری بود، ‌رسید. پس از آن در مرحله "پس‌همه‌گیری" روند کاهشی در منحنی تراکم جمعیت آفت ثبت شد. در دوره انبارداری چهار موج ثبت گردید که نشان دهنده پنج دوره همه‌گیری در جمعیت آفت بود. نقاط اوج این موج‌ها در هفته‌های سوم، سیزدهم، بیست و یکم و بیست و سوم واقع شده بود. طولانی‌ترین دوره ، دوره دوم بود که حدود 12 هفته و کوتاهترین موج همه گیری بود.