شناسایی ابعاد رهبری سازمانی شرکت‌های دانش‌بنیانِ ایرانی در گذار موفق به مرحله رشد سریع- مطالعه چند موردی

Abstract

موفقیت شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی به‌عنوان پیشران‌های اقتصاد دانش‌بنیان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد رهبری سازمانی مؤثر بر موفقیت در رسیدن به مرحله رشد سریع در شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی و گردآوری داده‌ها با روش کیفی- موردکاوی چندگانه انجام شده است. برای نمونه‌گیری با ویژگی‌های حداکثری نیز، از میان بیش از 3هزار شرکت‌ دانش‌بنیان، حدود 30 شرکت به‌عنوان نمونه‌های قابل بررسی مشخص شدند که اشباع نظری در بررسی موارد نهم تا یازدهم رخ داد. بررسی‌ها عمدتاً بر پایه مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 25نفر از رهبران و نیروهای کلیدی این شرکت‌ها صورت گرفت. درنهایت ابعاد رهبری مؤثر بر موفقیت شرکت در رسیدن به مرحله‌ی رشد سریع، با تحلیل محتوای مصاحبه‌ها و استخراج کدها، مقوله‌ها و شناسایی ارتباطات آن‌ها به کمک نرم‌افزار اطلس‌تی‌آی مشخص شد. از میان 68 عامل نهایی شناسایی شده، نگاه ایدئولوژیک به کار، عشق به محصول، داشتن نگاه جهانی، توجه ویژه به مسائل حقوقی، ورود به حوزه‌ی جدید، تأمین سرمایه شخصی، خانواده‌های هدایت‌کننده، بی‌تکلف بودن، استفاده از رهبری اشتراکی فقط برحسب نیاز، وجود ارتباط کاری یا خانوادگی پیشین با تیم اصلی و سخت‌گیری متقابل میان رهبر و تیم اصلی، مهم‌ترین ابعادرهبری در این شرکت‌ها بودند که معرفی شدند.