مطالعه مقایسه‌ای الفتح‌القسی عمادالدین اصفهانی و الروضتین ابوشامه (با تأکید بر جنگ‌های صلیبی)

Abstract

جنگ‌های صلیبی، تأثیر عمیقی بر سرنوشت غرب و جهان اسلام برجای نهاد. در باب این جنگ‌ها، منابع تاریخ‌نگاری اروپایی‌ها، ایوبیان و حتی سلجوقیان در دسترس است. از این میان، آثار مورخان پرآوازه‌ای چون عماد اصفهانی، مؤلف<em> الفتح القسی </em>و ابوشامه، مؤلف<em> الروضتین، </em>از منابع اصیلِ مهم‌ترین رخداد نظامی و سیاسی تاریخ شامات و عصر ایوبیان محسوب می‌شوند. مسئله اصلی این است که نگرش این دو مورخ نسبت به صلیبی‌ها و جنگ‌های صلیبی چگونه بوده و تا چه اندازه در عنصر واقع‌نمایی اهتمام ورزیده‌اند. به نظر می‌رسد که این دو وقایع‌نگار، به طور کلی، به نقل روایات جنگ از موضع قدرت و برتری توجه داشته و گزارش‌ها را با نگرش آرمان‌گرایانه و به‌صورت فتح‌نگاری ثبت کرده‌اند. اثر ابوشامه تا حدّ چشمگیری برگرفته از کتاب عماد اصفهانی است. در این پژوهش، کوشش شده است تا با روش توصیفی ـ تحلیلی، تاریخ‌نگاری دو اثر پیرامون جنگ‌های صلیبی و وجوه اشتراک و افتراق آن دو را تبیین و بررسی شود.