کوشش‌های مسلمانان برای فتح جزیرۀ سَردانِیَه از سدۀ اول تا پنجم هجری

Abstract

در این مقاله علل و پیامدهای حملاتِ دریایی مسلمانان به جزیره سَردانِیَه، بررسی شده است؛ مسلمانان در فاصلۀ 84 تا 446ق، به منظور جلوگیری از هجمه‌هایِ مکرر اُسطول‌های بیزانس به شهرهای ساحلی مفتوحه، تأدیب مسیحیان مغرب، دستیابی به منابع اقتصادی ـ نظامیِ جزیره و نیز سلطه بر راه تجاری ِدریای مدیترانه، به سردانیه یورش بردند، امّا دستاورد آ‌ن‌ها در این زمینه اندک و به وضع جزیه بر ملوک این جزیره در برخی از دوره‌ها محدود بود. حملات مسلمانان به سردانیه موجب کشته‌شدن شمار زیادی از لشکریان مسلمان و صرف بودجه‌های هنگفتِ نظامی شد. با این حال مسلمانان در دورۀ مجاهد عامری در 406ق سردانیه را فتح کردند، هر چند از ثمرات این فتح نیز بهره‌ای نبردند. چه، مجاهد پیش از تثبیت قدرت، به سواحل جنوا و پیزا حمله و شهر لونی را تاراج کرد؛ این اقدام، هراس کلیسا و اعلان جنگ بر ضدّ مسلمانان از سوی پاپ بِنِدیکت هشتم را درپی داشت و سبب گردید بیزانسیان با کمک ایتالیا، یک سال بعد سردانیه را بازپس گیرند.