فرایندهای تضعیف و قلب در گویش بختیاری «بروافتو تنگ شا»

Abstract

هدف از نگارش مقاله حاضر، شناسایی و توصیف فرآیندهای تضعیف و قلب مشترک بین فارسی معیار و گویش بختیاری «بروافتو تنگ شا» یکی از زبان‌های ایرانی جنوب غربی است. بدین منظور، ابتدا 150 کلمه از پرسشنامه‌ و واژه‌نامه گویشی انتخاب و سپس از هشت گویشور بومی بی‌سواد و کم‌سواد در سنین 40 تا 80 سال مصاحبه شده است. همچنین از شم زبانی یکی از نگارندگان به‌عنوان گویشور بومی و برخی از منابع مکتوب در این زمینه به‌عنوان پیشینه پژوهش بهره برده است. داده‌ها در چارچوب این نظریه تحلیل‌شده و آوانگاری بر اساس الفبای آوانویسی بین‌المللی «آی‌پی‌ای» انجام‌شده است. روش پژوهش نیز به‌صورت توصیفی ـ تحلیلی است. در تحلیل هر یک از فرآیندها، جدولی از داده‌ها و قاعده مربوط به آن ارائه گردیده و درنهایت بازنمایی غیرخطی از طریق مشخصه‌های واجی در برخی از موارد صورت می‌پذیرد. نتایج به‌دست ‌آمده حاکی از آن است که فرآیند تضعیف در این گویش در چارچوب واج‌شناسی زایشی قابل تبیین است همچنین بررسی داده‌های نشان می‌دهد که انواع فرآیند تضعیف مانند فرآیندهای همگونی و حذف و ویژگی‌های فرونوا و برنوا در این فرآیندها قابل مشاهده است.