بررسی رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان بر اساس بعد تعامل نظریۀ تغییر بنیادین: مطالعه موردی دانشجویان جدیدالورود کارشناسی دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تبریز

Abstract

زمینه و هدف: رفتار اطلاع‌یابی همان تعامل بین کاربران با نظام منابع اطلاعاتی و هدف از پژوهش حاضر، بررسی رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان در فضای مجازی بر اساس بعد تعامل نظریۀ تغییر بنیادین است.<br />روش‌شناسی: این پژوهش کیفی و روش مورد استفاده نظریۀ زمینه‌ای است. جامعۀ پژوهش دانشجویان جدیدالورود کارشناسی دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تبریز بودند که با روش گلوله‌برفی فرآیند نمونه‌گیری انجام شد و پس از مصاحبه با 21 نفر داده‌های مورد نیاز به اشباع رسید. برای تحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزار مکس‌کیو.‌دی‌.ای. استفاده شد.<br />یافته‌ها: پس از سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری، و انتخابی 9 طبقۀ مفهومی مرتبط به مقولۀ تعامل در فرآیند اطلاع‌یابی در بستر فضای مجازی شناسایی شد. این طبقات مفهومی عبارتنداز: میزان استفاده از فضای مجازی در طول روز، انگیزه و هدف استفاده از فضای مجازی، استراتژی‌های جستجوی اطلاعات، تأثیر فضای مجازی بر احساسات درونی افراد هنگام استفاده، تأثیر فضای مجازی بر احساسات درونی افراد هنگام یافتن اطلاعات، تأثیر محیط بر نحوۀ کسب اطلاعات، تأثیر خصیصه های فردی بر نحوۀ کسب اطلاعات، کارکردهای جالب و جذاب فضای مجازی و نحوۀ ذخیره و استفاده از منابع اطلاعاتی.<br />نتیجه‌گیری: یکی از مراحل فرایند پیچیدۀ رفتار اطلاع‌یابی در فضای مجازی تعامل است که فرد به هنگام استفاده از اطلاعات و مواجهه با سامانه های اطلاعاتی از خود بروز می دهد. نتایج این پژوهش نشان داد که اصلی ترین عوامل تاثیر گذار در این مرحله عبارتند از محیط و احساسات درونی فرد.