بررسی جایگاه آموزش تفکّر انتقادی در سند برنامه‌یِ درسی ملی جمهوری اسلامی ایران

Abstract

پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان توجّه به مولّفه­­های تفکّر انتقادی در سندِ برنامه­ی درسی ملی صورت گرفته است. جامعه­یِ آماری تحقیق، سند برنامه­ی درسی ملی می­باشد که، با توجّه به ماهیّت تحقیق 5 بخش از سند، به­عنوان نمونه در نظر گرفته شده است. در این تحقیق از روش تحلیل محتوای آنتروپی شانون استفاده شده است. نتایجِ تحلیلِ داده حاکی از توجّه نسبی سند به مولّفه­­های تفکّر انتقادی است. در بخش مبانی فلسفی و علمی، بیش­ترین ضریب اهمیّت مربوط به مولّفه خود تنطیمی، دربخش اصول­حاکم بر برنامه­هایِ­درسی و تربیتی، بیش­ترین­ضریب اهمیّت به­مولّفه­ی تحلیل، در بخش رویکرد و جهت گیری کلی، بیش­ترین ضریب اهمیّت به مولّفه­ی ارزش­یابی، در بخش الگوی هدف­گذاری، بیش­ترین ضریب اهمیّت به مولّفه­یِ ارزش­یابی، و در بخش حوزه­های یادگیری، بیش­ترین ضریب اهمیّت به مولّفه­ی تحلیل اختصاص داده شده است. هم­چنین به­صورت کلی بیش­ترین ضریب اهمیّت مربوط به­مولّفه تحلیل است و سایر مولّفه­­ها دارای ضریب اهمیّت کم­تر بودند. این بدین معنی است که، در سندِ برنامه­یِ درسیِ ملّی توجّه متعادلی به مولّفه­­های تفکّر انتقادی نشده است. با توجّه به یافته­های پژوهش­حاضر، بازنگریِ در برنامه­یِ درسی، در راستای توجّه بیش­تر به مولّفه­­های تفکّر انتقادی ضروری به­شمار می­آید.