تأثیر فرآوری‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی بر روی عملکرد و قابلیت هضم کاه گندم در نشخوارکنندگان

Abstract

فرآوری خوراک جهت افزایش عملکرد و کاهش هزینه‌های تولید همواره مورد توجه متخصصان تغذیه دام بوده است. کاه گندم جزء خوراکی است که بر روی فرآوری و افزایش کیفیت آن به خصوص از نظر قابلیت هضم آن مطالعات بسیاری شده است. این فرآوری‌ها به صورت خلاصه به سه دسته کلی فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی تقسیم‌بندی می‌شوند که در این مطالعه هر سه نوع فرآوری و تأثیر آن بر روی قابلیت هضم کاه گندم بررسی شدند. در آزمایش اول که بر روی اندازه ذرات کاه گندم کار شده بود تنها در فعالیت انتخابگری (Sorting) تفاوت معنی‌دار مشاهده شد و توصیه شد که از اندازه ذرات کوتاه‌تر (54/2 سانتی‌متر) استفاده شود. در آزمایش دوم که در دسته فرآوری‌های شیمیایی قرار می‌گیرند ثابت شد که سدیم هیدروکساید، آمونیاک و اوره موجب افزایش قابلیت هضم کاه گندم شدند، علاوه بر تأثیر قابلیت هضم (تا 80 درصد می‌تواند قابلیت هضم کاه را افزایش داد) این مواد شیمیایی تأثیر آن‌ها بر روی سایر خصوصیّات خوراک و رفتارهای تغذیه‌ای به وجود آمده در دام به دلیل نوع فرآوری انجام شده نظیر میزان ماده خشک مصرفی، مدت زمان نشخوار کردن، خوردن و جویدن مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش سوم از دو سویه قارچ (<em>Lentinula edodes</em> و Ceriporiopsis subvermispora) برای فرآوری کاه گندم استفاده شده که در دسته فرآوری‌های بیولوژیکی قرار می‌گیرد که موجب افزایش قابلیت هضم کاه گندم شد علاوه‌بر قابلیت هضم تغییرات در بخش‌های مختلف خوراک در این فرآوری مورد بررسی قرار گرفت.