رفتار سیاسی-اجتماعیِ ویروس کرونای جدید (کووید-19) (با نگاهی به شرایط سیاسی-اجتماعی ایران)

Abstract

همانند هر پدیده جغرافیایی و طبیعی همچون سیل، زلزله، تغییرات زیست‌محیطی و غیره که آثار و پیامدهایی بر حیات سیاسی-اجتماعی انسان‌ها دارد، به نظر می‌رسد پدیده ویروس کرونای جدید نیز از زمان شیوع و بالأخص از زمان همه‌گیری آن،آثار و پیامدهایی بر زندگی سیاسی- اجتماعی انسان‌ها داشته که توجه اندیشمندان و آشنایان به علوم سیاسی-اجتماعی را به خود جلب کرده است. بررسی آثار، پیامدهای احتمالی و راهکارهای مقابله با آن از زمان همه‌گیری این ویروس نیازمند رویکردهای علمی و دانشگاهی مستحکمی است تا مسیر سیاستگذاری کنونی و آینده دولت‌ها را به شکل صحیح هموار و هدایت کند. در این راستا، نوشتار حاضر با هدف بررسی و شناسایی الگوی رفتار سیاسی-اجتماعی ویروس کرونای جدید با رویکرد رفتارشناسی (روش تبیینی-علّی) و به‌صورت اکتشافی بدین نتیجه دست‌یافته که الگوی واگرایی واقعی و همگرایی مجازی محتمل‌ترین و مناسب‌ترین الگوی پیشنهادی شناسایی و بررسی رفتار اجتماعی-سیاسی ویروس کرونای جدید است؛ با این توضیح که در حالی که ویروس کرونای جدید موجب واگرایی پدیده‌های اجتماعی-سیاسی همچون جامعه مدنی، دولت‌ها، اعتراضات و مطالبات سیاسی در زندگی واقعی و عینی انسانها شده است اما از سوی دیگر، زمینه‌های تشدید روند ورود انسان‌ها به فضای مجازی و گسترش ارتباطات شبکه‌ای و تعاملی را فراهم آورده است. توجه به الگوی فوق، مقامات و متصدیان سیاسی و اجتماعی ایران را در مواجهه با پیامدها و آثار احتمالی آن در آینده پیش‌روی آماده‌تر و برنامه‌ها و راهبردهای عملی‌تر و منطقی‌تر را ضروری می‌سازد.