طراحی الگوی تعاونی بیمة خرد کشاورزی برای مناطق روستایی ایران (مطالعة موردیِ بیمة خرد دام)

Abstract

با توجه به اهمیت بیمه­های خرد، مسئلة اصلی این تحقیق طراحی یک الگو برای توسعة بیمة خرد در مناطق روستایی در قالب تعاونی بوده است. تحقیق حاضر در ۲ مرحله انجام شده است. در مرحلة اول، با استفاده از مطالعة کیفی و انجام مصاحبه‏های عمیق در قالب رویکرد نظریة بنیادین، الزامات توسعة بیمة خرد تعاونی در سه سطح خرد، میانی و کلان دسته‏بندی شد. الزامات سطح خرد شامل بیمه­گر، بیمه­گذار و کانال توزیع؛ الزامات سطح میانی شامل اکچوار و الزامات سطح کلان شامل قانون­گذاری و بیمة اتکایی است. در مرحلة دوم، با استفاده از مطالعة کمی و مدل­یابی معادلات ساختاری، الگوی تعاونی بیمة خرد در مناطق روستایی طراحی و چالش­های توسعة آن شناسایی شد. جامعة آماری بخش کمی را سه گروه از کارشناسان مرتبط با حوزة بیمه در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پژوهشکدة بیمة مرکزی و صندوق بیمة محصولات کشاورزی تشکیل دادند. نتایج به­طور خلاصه نشان داد به منظور توسعة بیمة خرد: 1. گویة اعتمادسازی درمورد این بیمه، از طریق برنامه­های آموزشی مناسب در میان اقشار کم‏درآمد، جزو اولویت اول در سطح خرد (micro) است؛ 2. گویة جمع­آوری داده­ها درمورد مشتریان بیمه­های خرد، تأمین‏کنندگان، محصولات و قیمت بیمه­های خرد جزو اولویت اول در سطح میانی (meso) است؛ 3. گویة تدوین سیاست‎های حمایتی (معافیت‏های مالیاتی و یارانه­ها) برای توسعة بیمة خرد جزو اولویت اول در سطح کلان (macro) است. در چالش‏های اقتصادی، متغیر فقدان پس­انداز در افراد فقیر به عنوان یک جزء ضروری برای خرید بیمه­نامه؛ در چالش­های فرهنگی- اجتماعی، متغیر فقدان مشارکت روستاییان در طرح­های بیمه­های تعاونی و نبود اعتماد در میان شبکه­های جامعة محلی درمورد بیمة خرد؛ در چالش­های آموزشی- ترویجی، متغیرهای بی­توجهی رسانه­های جمعی به مباحث بیمة خرد و فقدان آموزش اقشار کم­درآمد از طریق موارد سفارشی؛ در چالش­های فنی، متغیر نبود اطلاعات درمورد بازاریابی بیمة خرد در میان اقشار ضعیف؛ و در چالش‏های سیاست‏گذاری، متغیر بی­توجهی صندوق محصولات کشاورزی به مباحث بیمة خرد بیشترین اولویت را در توسعة بیمة خرد تعاونی در مناطق روستایی دارند.