ارائه شاخص‌های سنجش و ارزیابی توسعه پایدار شهری در طرح‌های توسعه راهبردی شهری (CDS) با استفاده از مدل کارت امتیاز متعادل

Abstract

برنامه‌های توسعه راهبردی شهری (CDS)1 بعد از الگوهای برنامه‌ریزی شهری جامع و تفصیلی و به‌دنبال تأسیس سازمان ائتلاف جهانی شهرها، به‌منظور دسترسی پیدا کردن به توسعه پایدار شهری، کاهش فقر و تعالی انسانی متداول شد. برنامه توسعه راهبردی شهری (CDS) فرآیند تهیه چشم‌انداز بلند مدت از توسعه آینده شهر است که براساس آن برنامه‌های اجرایی کوتاه‌مدت تهیه می‌شود. برای اطمینان از تحقق برنامه‌های توسعه راهبردی کمبود یک سیستم ارزیابی و پایش متصل به گزینه‌ها پیشنهاد شده است. مهم‌ترین نقش ارزیابی در برنامه‎ریزی توسعه شهری، در حوزه‌های مختلف، توانایی برقرار کردن ارتباط مابین میزان تحقق‌پذیری گزینه‌های پیشنهادی و تأثیرات خرد و جزئی در طول اجرای برنامه است. بنابراین ارزیابی تأثیرات گزینه‌های پیشنهادی در برنامه‌های توسعه شهری یک چالش اساسی و کلان است. سازمان ائتلاف شهرها با همکاری بانک جهانی و مرکز سکونتگاه‌های انسانی سازمان ملل متحد با توجه به رسالت اصلی خویش، که نائل شدن به توسعه پایدار شهری است، به ارائه یک‌سری معیار (گزاره) و شاخص‌های (گزینه) دسترسی به توسعه پایدار شهری در برنامه‌های توسعه راهبردی شهری پرداخته است، تمامی این معیارها و شاخص‌ها در جهت دسترسی پیدا کردن به یک مدل ارزیابی کمی متشکل از معیار، شاخص و سنجه می‌باشد. در این تحقیق نگارندگان با استفاده از مدل کارت امتیاز متوازن (BSC) براساس معیار‌ها و شاخص‌های مطروحه دربالا، میزان تحقق‌پذیری هر یک از شاخص‌های توسعه پایدار شهری در سیستم مورد نظر (شهر) با تأکید بر فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) را مورد ارزیابی کمی قرار داده و میزان تحقق‌پذیری هر یک از گزینه‌های اجرایی (پیشنهادی) را در سال فرضی تحقق برنامه، با تأکید بر چشم‌انداز و اهداف کلان از پیش تعیین شده، استخراج نموده‌اند. مهم‌ترین رهیافت در این تحقیق برقرار کردن ارتباط از منظر تحقق‌پذیری بین تمامی گزینه‌های پیش‌بینی شده و عینیت پیدا کرده با تأکید بر منابع مالی و غیر مالی موجود می‌باشد که دسترسی به یک خروجی مؤثر و آرمانی را فراهم می‌آورد.