اندازه‌گیری و تحلیل توان رقابتی کالاهای صادراتی ایران در بازار روسیه

Abstract

هدف این مقاله بررسی رقابت‌پذیری صادرات غیر نفتی ایران در بازار روسیه و هم‌چنین تعیین منابع مؤثر بر تغییر در صادرات آنها است. روسیه به عنوان اولین صادرکننده گاز و دومین صادرکننده جهانی نفت خام در سال 2012 به یمن درآمدهای سرشار خود به یکی از بزرگترین بازارهای مصرف انواع کالاها مبدل شده ‌است. حجم تجارت خارجی روسیه بالغ بر 900 میلیارد دلار است. قدمت روابط تجاری میان ایران و روسیه در کنار قابلیت رشد بسیار بالای بازار مصرفی روسیه در سال‌های آتی، امید به توسعه صادرات کالاهای مصرفی به این کشور را بیش از پیش پررنگ نموده‌ است. از این ‌رو در این مقاله با استفاده از روش CSM و موقعیت‌یابی تجاری، توان رقابتی کالاهای صادراتی از ایران به این کشور را اندازه‌گیری و تحلیل نمودیم. نتایج نشان می‌دهند قاعده کلی برای تبیین رشد همه کالاهای صادراتی ایران در بازار روسیه وجود نداشته و برای برخی کالاها اثر کالایی، برخی اثر کشوری و بعضی اثر رقابتی یا ترکیبی از آن‌ها موثر بوده‌اند. هم‌چنین نتایج حاکی از آن است که 9/48 درصد کالاهای صادراتی ایران در روسیه با بازارهای رو به رشدی مواجه بوده و در مقابل 1/51 درصدی کالاها نیز با بازارهای رو به افول مواجه هستند و باید برای این‌اقلام کالایی، بازارهای رو به رشد دیگری را به غیر از روسیه به عنوان بازار هدف در نظر گرفت.