بررسی آلودگی محصولات مختلف لبنی عرضه شده در شهر اصفهان به قارچ‏های ساپروفیت

Abstract

<strong>مقدمه</strong>: قارچ‏ها به‏ویژه برخی از گونه‏های <em>پنی سیلیوم </em>و<em> آسپرژیلوس</em> از دلایل اصلی آلودگی محصولات لبنی هستند که به‏علت تولید مایکوتوکسین‏ها، سلامت عمومی جامعه و امنیت غذا را تهدید می‏کنند. هدف از این تحقیق، جداسازی، شناسایی قارچ‌های ساپروفیت آلوده کننده محصولات مختلف لبنی اصفهان و بررسی توزیع فراوانی آلودگی کپکی (بیش از حد مجاز) نمونه‏های لبنی در مقایسه با حد مجاز استاندارد ملی ایران (2406) درسال 1391 بود‏‏. <strong>مواد و روش‏‏ها:</strong> در این بررسی، 200 نمونه مختلف از محصولات لبنی پاستوریزه شامل:70 نمونه پنیر، 60 نمونه دوغ، 40 نمونه ماست، 20 نمونه کشک و 10 نمونه خامه از مناطق مختلف شهر اصفهان جمع آوری و از نظر وجود قارچ‌های ساپروفیت بررسی شدند. جداسازی، شناسایی و شمارش کپک به روش پور پلیت و اسلاید کالچر انجام شد. سپس، نتایج با حد مجاز استاندارد ملی ایران مقایسه و با استفاده از برنامه SPSS نسخه 16 و تحلیل‏ آماری مربع کای تجزیه و تحلیل شد. <strong>نتایج:</strong> در مجموع 117 (5/58درصد) نمونه مطلوب، 50 (25درصد) نمونه قابل قبول و 33 (5/16درصد) نمونه غیرقابل قبول بودند. بیش‏ترین آلودگی کپکی (بیش از حد مجاز) به‏ترتیب در پنیر، خامه، کشک، دوغ و ماست مشاهده شد. قارچ‌های جنس پنی سیلیوم، آسپرژیلوس، کلادوسپوریوم و آکرمونیوم در نمونه‏ها شناسایی شدند. نتایج آزمون‏‏ آماری اختلاف معنی داری را بین میزان آلودگی کپکی و نوع فرآورده لبنی نشان نداد (05/0<em>Pvalue</em><). <strong>بحث و نتیجه‏گیری:</strong> با توجه به نتایج این تحقیق، لازم است در راستای کنترل آلودگی قارچی محصولات لبنی، بدون استفاده از نگهدارنده‏ها اقدامات جدی انجام ‏شود.