موجه‌سازی حق فرهنگی در فقه امامیه

Abstract

موضوع حق­های نوین از مسائل دنیای معاصر است که گاه متعلق این حق­ها نیز از مفاهیمِ مبهمی چون فرهنگ است؛ زیرا مفهوم فرهنگ باوجود تعاریف متعدد، دارای ابهام­های فراوانی است و در عین حال، دامنه طرح این حق­ها در حوزه فقه و به عبارت عام­تر دین نیز می­تواند ابعاد طرح مسأله حق فرهنگی را پیچیده­تر نماید. در پژوهش پیش­رو کوشیده شده به این پرسش اساسی پاسخ داده شود که مفهوم، مصادیق و مبانی مشروعیت حق فرهنگی در فقه امامیه چیست؟<br /> مفهوم و مصادیق حق فرهنگی در سه حوزه فقه اکبر، اوسط و اصغر به همراه عناصر متقدم و متأخر شرعی قابل‌بیان هستند و در موجه‌سازی آن نیز باید اذعان کرد در مرحله لسان دلیل، با توجه به آیاتی چون 15 اسرا، 4 ابراهیم، 205 بقره، 13 حجرات و به‌ویژه 164 آل‌عمران و روایاتی که در موضوعات همراهی دین و عقل، تسلط پیامبران(ص) و ائمه(ع) بر زبان اقوام گوناگون، اهداف ارسال پیامبران(ص) و آفرینش امت­ها با زبان­های مختلف وارد شده‌اند، حق فرهنگی در اسلام حقی مشروع است، هرچند بهتر است گفته شود حق مذکور حق آمیخته به تکلیف است، نه یک حق محض؛ یعنی فرد ضمن آن­که نسبت به آن حق دارد، اما برای اکتساب آن نیز باید بکوشد.<br /> <strong> </strong>