بررسی تطبیقی جلوه‌های پایداری در شعر ابوالقاسم عارف قزوینی و معروف رصافی ‏

Abstract

ادبیات پایداری و مقاومت، فریادِ رسای ملت‌های مظلوم در برابر استعمار و حاکمان ظالم است که شاعران آن را در اشعار خود به تصویر کشیده‌اند. ابوالقاسم عارف قزوینی و معروف رصافی از جملۀ این شاعران در ادبیات معاصر ایران و عراقند که مضامین ادبیات پایداری در سروده‌های سیاسی ـ اجتماعی آن‌ها به‌وضوح مشاهده می‌شود. بنابراین، تحقیق در مضامین سیاسی ـ اجتماعی شعر این دو شاعر اهمیت دارد و بسیار ضروری می‌نماید. در این پژوهش می‌کوشیم با روش توصیفی ـ تحلیلی، جلوه‌های پایداری و مقاومت را در اشعار عارف قزوینی و معروف رصافی بررسی کنیم و به این سؤالات پاسخ دهیم: در حوزۀ مقاومت و پایداری چه مضامین و مؤلفه‌های مشترکی در اشعار عارف قزوینی و معروف رصافی می‌توان مشاهده کرد؟ ویژگی‌های شعری این دو شاعر در حوزۀ پایداری چیست؟ ابوالقاسم عارف قزوینی و معروف رصافی از برجسته‌ترین شاعران ایرانی و عراقی‌اند که در خدمت به وطن خود شعر سروده‌اند و به‌عنوان سرایندگان متعهد و شاعران ادبیات پایداری شناخته شده‌اند. این دو شاعر با زبانی ساده و گاهی صریح در اشعار خود، به بسیاری از مؤلفه‌های ادبیات پایداری اشاره کرده‌اند که مهم‌ترین آن‌ها دفاع از وطن، استعمارستیزی، دعوت به اتحاد و پرهیز از تفرقه، شکایت از ستم حکمرانان، دعوت به بیداری امت اسلامی و دیگر موضوع‌های سیاسی ـ اجتماعی است که در این مقاله به آن‌ها خواهیم پرداخت.