انگاره ناکارآمدی نظرسنجی‌ها (واقعیت‌ یا برساخت)

Abstract

<strong>در این مقاله تلاش شده است، ضمن دفاع از قابلیت نظرسنجی‌ها در انکشاف افکار عمومی، زمینه‌های «انگاره ناکارآمدی نظرسنجی‌ها» در سه سطح شهروندان؛ مؤسسات نظرسنجی؛ و مدیران و مسئولان، بررسی شوند. ایده اصلی مقاله این است که «انگاره ناکارآمدی نظرسنجی‌ها» بیش از آنکه مبتنی بر نتایج واقعی نظرسنجی‌ها باشد، حاصل برساخت عوامل گوناگونی است که هریک با انگیزه‌های خود، تلاش در ترویج این انگاره دارند. در حوزه مؤسسات نظرسنجی، برخی افراد و مؤسسات، ناکامی خود در تحلیل نظرسنجی‌ها را که ناشی از ضعف بینش جامعه‌شناختی و عدم التزام به استانداردهای علمی و سازمانی است، به مطالعات نظرسنجی نسبت می‌دهند. در حوزه سازمان‌های مصرف‌کننده نتایج نظرسنجی‌ها، برخی مدیران که قدرت و منافع خود را در نادیده گرفتن صدای مردم می‌دانند، سعی می‌کنند با توسل به ایدئولوژی تخصص‌گرایی و غیرتخصصی جلوه دادن یافته‌های نظرسنجی‌ها، از اعتبار، اهمیت و تأثیرگذاری نظرسنجی‌ها بکاهند. به‌عبارت دیگر، در حوزه‌های مختلف برخی افراد و گروه‌ها، با انگیزه‌های متفاوت، منافعی در ترویج «انگاره نارکارآمدی نظرسنجی‌ها» دارند و با تقلیل مسئله «اعتبار عمومی» نظرسنجی‌ها به مسئله «اعتبار علمی» و تشکیک در اعتبار علمی نظرسنجی‌ها، سعی در باورپذیر کردن این انگاره دارند.</strong>