تأملی جامعه‌شناختی بر وضعیت فعلی تعامل فرد و خانواده در جامعه ایران (مطالعه موردی: تصویر فرد و خانواده در مجموعه شیدایی)

Abstract

خانواده در ایران بر اثر مواجهه با مدرنیته دستخوش تحولات بنیادین شده است. ازجمله این تحولات، تغییر نوع رابطه فرد با این نهاد اجتماعی است. پژوهش حاضر می¬کوشد با تکیه بر سنت نظری هال و فیسک در خصوص بازنمایی رسانه‌ای و تلفیقی از ایده‌های جامعه‌شناختی درباره دگردیسی خانواده، با به کارگیری روش نشانه‌شناسی ساختارگرا، بازنمود وضعیت تعامل فرد و خانواده را در مجموعه شیدایی تحلیل کند. انتخاب مجموعه تلویزیونی شیدایی، بر اساس نمونه‌گیری نظری ـ هدفمند، صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می¬دهد که مجموعه تلویزیونی شیدایی برای القای گفتمان خود، امور معمول زندگی را دراماتیزه می¬کند؛ معضلات اجتناب‌ناپذیر را غول‌گونه نمایش می¬دهد؛ تحول خانواده سنتی را معادل تضعیف نهاد خانواده و فرد می‌داند؛ تعارض¬های ساختاری را نتیجه اشتباه‌ها و غفلت‌های فردی معرفی می¬کند و کشاکش فرد و خانواده را در سطح خرد بازنمایی می¬کند.