انگیزه‌های مصرف شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان (رابطه آن با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی مخاطبان در میان شهروندان قائم‌شهری)

Abstract

هدف اساسی پژوهش حاضر، بررسی دلایل و انگیزه‌های مصرف شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان است. برای این منظور 458 نفر از شهروندان قائم‌شهری که بیننده شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان بوده‌اند، به روش نمونه‌گیری هدفمند ‌انتخاب شده‌اند. روش تحقیق، از نوع پیمایشی و روش جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مخاطبان بیشتر از برنامه‌هایی که جنبه تفریحی‌ـ سرگرمی و آگاهی‌بخشی دارند، استفاده می‌کنند. ویژگی‌های جمعیت‌شناختی مخاطبان نیز تأثیر زیادی بر میزان و نحوه استفاده از برنامه‌های ماهواره‌ای دارد؛ به گونه‌ای که مردان بیشتر از زنان، برای کسب آگاهی و اطلاع از اخبار و گزارش‌های سیاسی به تماشای ماهواره می‌پردازند؛ در حالی ‌که زنان بیشتر از مردان برای نیازهای اجتماعی خود از ماهواره استفاده می‌کنند. همچنین بر اساس یافته‌ها، اهمیت استفاده از ماهواره برای کسب اطلاعات شناختی و سیاسی، با بالا رفتن سن مخاطبان افزایش می‌یابد و خشنودی استفاده از ماهواره برای سرگرمی در سنین پایین و بالای 55 سال اهمیت بیشتری دارد اما از طرف دیگر، استفاده اجتماعی از برنامه‌های ماهواره‌ در نزد مخاطبان، با افزایش سن رو به کاهش می‌رود.