رویکرد انتقادی به کتاب «روش تفسیر قرآن» با روش تحلیل محتوایی کمی

Abstract

کتاب درسی مناسب، دارای ویژگی‌ها و شاخصه‌هایی است که آن را از کتاب غیر درسی متمایز می‌کند. از آنجا که کتب درسی در فرآیند یادگیری نقش کلیدی و تعیین کننده دارند؛ نقد و تحلیل محتوایی کتاب‌های درسیاز اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. از این رو این مقاله درصدد تبیین حدود انطباق کتاب«روش تفسیر قرآن» با استانداردهای کتاب درسی است. سوال اساسی در این میان آن است که این کتاب تا چه اندازه‌ با ملاک‌های کتاب درسی منطبق است؟ روش پاسخ‌گویی به این سوال توصیفی – تحلیلی و با تکیه بر تکنیک تحلیل محتوا است. بررسی کتاب و تطبیق آن با ملاک‌های کتاب درسی بیان‌گر آن است که این اثر به لحاظ ملاک‌های محتوایی کتاب درسی با معیارهای تازگی، اتقان محتوایی مطابقت دارد اما اشکالات محتوایی نظیر استفاده از عناوین انتزاعی و مبهم، اصلی شمردن مطالب پشتیبان، نامناسب بودن ساختار برخی دروس در آن مشهود است. از سویی از حیث ملاک‌های صوری کتاب درسی 67% اهداف؛ 65% تمارین؛ 50% پیش سازمان‌ها؛ 63/10% از خلاصه‌ها وضعیت مطلوبی ندارند.