مقایسۀ تطبیقی کارکرد اسطوره در شعر خلیل حاوی و منوچهر آتشی

Abstract

<span lang="FA">اسطوره‌ها برپایۀ فطرت آدمیان شکل می‌گیرند و در هر دوره سیلانی دارند و در ذهن و زبان مردم جاری می‌شوند؛ ازاین</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">رو، باید اسطوره را فصل جدایی</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ناپذیر ادبیات دانست. شاعران و ادیبان هرگاه آمال و آرزوهای ملت خود را در خطر می‌دیدند به اسطوره روی می‌آوردند. یکی از پرتحول‌ترین دوره‌های ادبی در ادبیات فارسی و عربی‌ دورة‌ معاصر است که با بررسی آثار و افکار شاعران این دو سرزمین می‌توان دریافت که تحت</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">تأثیر عواملی هم</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">چون تحولات سیاسی</span><span lang="FA">ـ اجتماعی،‌ نفوذ استکبار، فشار استبداد داخلی، و ... شاعرانی چون قروی، فؤاد خطیب، و خلیل حاوی از لبنان و فرخی یزدی، ملک‌الشعرای بهار، منوچهر آتشی، و ... از ایران به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">منظور شکل‌دهی وطنی با جلوه‌های ملی و مبارزه با استبداد و احیای هویت ملی سروده‌های خود را با اسطوره‌گرایی عجین کرده‌اند. در پژوهش حاضر، جلوه‌های اسطوره در شعر خلیل حاوی (1919-</span><span lang="FA">1982 م) و منوچهر آتشی (1310-</span><span lang="FA">1384 ش) با روش توصیفی</span><span lang="FA">ـ تحلیلی و برپایۀ مکتب ادبیات تطبیقی آمریکایی بررسی می‌شود. توجه به کارکرد اسطوره به</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">عنوان ابزاری برای بیداری ملت و توجه به جنبه‌هایی از میراث کهن اسطوره‌های فارسی و عربی و اساطیر یونانی که انسان معاصر را به مقاومت و ایستادگی دربرابر ظلم و ستم فرامی‌خواند، مهم</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">ترین وجوه همانندی و تشابه در شعر دو شاعر است.</span>