نقدی بر کتاب هژمونی: شکل تازه‌ای از قدرت جهانی

Abstract

کتاب <em>هژمونی: شکل تازه‌ای از قدرت جهانی</em> در سال 2005 توسط جان اگنیو نوشته شده و در انتشارات دانشگاه تمپل (Tempel University) به‌چاپ رسیده است<strong>.</strong> اهمیت این کتاب مربوط به طرح تئوری جدید دربارۀ هژمونی (hegemony) است. تاکنون سه تئوری درمورد موضوع هژمونی وجود داشته است. آن‌چه این اثر را نسبت به سایر کتب موضوع هژمونی متمایز ساخته است شالوده‌شکنی مفهوم و نظریات رایج مربوط به هژمونی درقالب رویکرد انتقادی و ارائۀ نظریۀ جدیدی در این زمینه است. این کتاب چهارمین تئوری را مطرح و پردازش کرده است<strong>. </strong>بن‌مایۀ اصلی تئوری اگنیو درمقابل تئوری‌های سه‌گانۀ قبل تأکید بر ماهیت جامعه‌محوری هژمونی و فرایند شکل‌گیری آن است.<br /> اما نگاه تکثرگرایانۀ اگنیو به محوری‌ترین موضوع اقتصاد سیاسی بین‌الملل که ازسوی رئالیست‌ها نیز مطرح شده است خالی از نقد نیست. اگنیو آن‌چنان بر پیکرۀ حکومت می‌تازد که گویی در اقتصاد خارج ازحوزۀ جامعه و نیروهای اجتماعی آن حکومت هیچ نقشی ندارد. براین‌اساس، این‌که چگونه می‌توان ایجاد هژمونی را توسط قدرت‌مندترین دولت نیمۀ دوم قرن بیستم (امریکا) فرایندی غیرحکومتی انگاشت هیچ پاسخی در پایان این کتاب دریافت نمی‌کند.