طنین وطن در اشعار آنّا آخماتووا بررسی و تحلیل منظومۀ «رکوییم»

Abstract

چکیده آنّا آخماتووا، شاعر سدۀ بیستم روسیه، در اشعار خود به جلوه‌‌های مختلف وطن و پایداری پرداخته است. وضعیت اجتماعی دورۀ حیات شاعر در روسیه از عوامل تأثیرگذار در آثار و زندگی‌اش بود که در اشعارش بازتاب ویژه‌‌ای داشته است. در اشعار آخماتووا، تاریخ روسیه در دورۀ حکومت استالین منعکس و طنین وطن از مضمون‌های خاص اشعار او شده است؛ به‌‌طوری که، بدون وطن، عشق، خانواده، و زندگی برای او معنا نداشت. سرنوشت غم‌‌انگیز او با سرنوشت تلخ کشورش در دوران «حکومت وحشت» استالین پیوند خورده بود. در آثار او، انعکاس زندگی پرمشقت و پر فراز و نشیب وی، به‌‌عنوان یک زن، آشکارا قابل مشاهده است. در این مقاله منظومۀ «رکوییم» (Requiem)، یکی از مشهورترین آثار شاعر، بررسی شده است. در این منظومه عناصر شعر حماسی و تغزلی با یک‌دیگر ادغام شده‌اند؛ درحالی‌ که بازتاب سیمای زنانۀ شاعر نیز آشکارا دیده می‌شود؛ و حماسه با بار عاطفی‌ای که شاعر به پشتوانۀ روح زنانۀ خود به حوادث حماسی بخشیده است، به سبکی خاص و نو در ادبیات روسیه تبدیل شده است. حماسه در اشعار او با رنج و تنهایی، اما با مقاومت و امید، درهم آمیخته است.