بایستگی تصحیحی نو از دیوان اوحدی مراغه‌ای

Abstract

سامان دادن تصحیحی علمی و انتقادی از دست‌نویس‌های کهن، از بایسته‌ترین پژوهش‌های ادبی است؛ چه، نسخه‌های خطّی از ارزشمندترین میراث‌های فرهنگی ملّت ما به‌شمار می‌روند و پرداختن به این سرچشمه‌های گران‌مایه، بازشناسی هستی و کیستی خود و پاسداشتِ فرهنگ و زبانِ این مردمان است. دیوان اشعار اوحدی مراغه‌ای(یا اصفهانی) عارف و شاعر نامدارِ سدۀ هفتم و هشتم هجری(738-673ﮬ)، در سال 1340 خورشیدی به دست شادروان سعید نفیسی تصحیح شده و همراه با برخی کاستی‌ها که در این گفتار از آنها یاد خواهد شد، به وسیلۀ انتشارات امیرکبیر به چاپ رسیده و در سال 1375 نیز بدون بازنگری به همان گونۀ پیشین تجدید چاپ شده است. در سال 1391 هم انتشارات سنایی این تصحیح را چاپ کرده ولی تنها فرق آن با دو چاپ پیشین این است که غلط‌های چاپی بسیار نیز بر متن افزوده شده است. در سال‌های 1362 و 1392 نیز این دیوان به وسیلۀ انتشارات پیشرو و اقبال چاپ شده، امّا این دو چاپ هم بر پایۀ همان چاپ زنده‌یاد نفیسی است -هرچند که در آنها نامی از استاد برده نشده است! به‌هرروی، به دست آمدن دست‌نویس‌هایی کهن که در آن سال‌ها در دسترس استاد نفیسی نبوده، تصحیح دوبارۀ این دیوان را بایسته و گریزناپذیر ساخته است.