تحول و دگرگونی تاریخی در خاورمیانه

Abstract

تحولات نظام بین الملل در اوایل قرن 21 ، زمینه تصاعد بحران در خلیج فارس را فراهم<br />آورد . علت اصلی این امر را باید در تئوری جنگ پیش دستانه و همچنین ظهور دولت های<br />خاکستری دانست . اگرچه، یکی دیگر از شاخص های درون ساختاری خلیج فارس را می توان<br />مطلوبیت های اقتصادی آن دانست . شواهد نشان می دهد که اقتصاد منطقه تحت تاثیر موج<br />های نظام سرمایه داری بوده؛ اما در عین حال قابلیت های لازم برای تامین نیازهای اقتصادی<br />و تکنولوژیک کشورهای صنعتی را دارا می باشد . وابستگی جهان سرمایه داری غرب به خلیج<br />فارس ناشی از مولفه های درون ساختاری آن می باشد . جنگ پیش دستانه، مولفه های<br />اجتماعی منطقه خلیج فارس و همچنین ساختار ناپایدار منطقه ای که منجر به ظهور<br />دولت های خاکستری شده، فضای امنیتی و استراتژیک خلیج فارس را تحت تاثیر قرار داده<br />است .<br />در میان مناطقی که درون محدوده های به اصطلاح خاورمیانه قابل شناسایی هستند، خلیج<br />فارس مدل منحصر به فردی از یک منطقه ژئوپلتیک است . در حالی که به لحاظ منطقی<br />می تواند نیمه جنوبی خلیج فارس را یک » زیرمنطقه 1 « از جهان عرب که از آن بزرگتر است<br />نامید . اگرچه منطقه ژئوپلتیک خلیج فارس فی نفسه یک محیط متجانس است . یعنی اینکه<br />اکثر کشورهای تشکیل دهنده آن در زمره واحدهایی محسوب می شوند که تولیدکننده نفت<br />بوده و می توانند بر اقتصاد جهانی تاثیر به جا گذارند . در چنین فضایی، شاهد افزایش حضور<br />نظامی امریکا، رشد منازعات منطقه ای و افزایش قیمت نفت می باشیم