نقش معنویت اسلامی در بروز رفتار شهروندی سازمانی

Abstract

زمینه و هدف: موضوعی که در سال‌های اخیر توجه زیادی را به سوی خود جلب کرده است، پیامدهای به کارگیری معنویت در زندگی اجتماعی و سازمانی افراد است و اینکه چگونه می‌توان با توسل جستن به معنویت، سلامت فردی و سازمانی را به ارمغان آورد. با توجه به مباحث مطرح شده و در نظر گرفتن اینکه رفتارهای شهروندی سازمانی یک نوع رفتارهای فرانقش هستند و به جنبه های مادی توجه ندارند و رفتارهای داوطلبانه هستند، به نظر می رسد معنویت می تواند در بروز و ارتقای چنین رفتارهایی نقش موثری داشته باشد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معنویت اسلامی در بروز رفتار شهروندی سازمانی ارائه شده است. روش‌شناسی: روش تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش، از نوع توصیفی – پیمایشی و همبستگی است. در این پژوهش که در حوزه ستادی سازمان ثبت احوال کشور انجام پذیرفت با استفاده از پرسشنامه نمونه‌ای متشکل از 166 نفر از مدیران و کارمندان به روش تصادفی – طبقه ای انتخاب شد و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی به نقش معنویت اسلامی در بروز رفتار شهروندی سازمانی سازمان ثبت احوال کشور پرداخته شد. پایایی پرسشنامه از طریق مقدار آلفای کرونباخ و ترکیبی و روایی محتوی با نظرخواهی از اساتید راهنما، مشاور و کارشناسان مذهبی در حوزه علمیه و همچنین کارشناسان سازمانی تأیید و روایی سازه نیز از طریق تحلیل عاملی تأییدی، بررسی شد. یافته ها: یافته های تحقیق بیانگر این است که میان معنویت اسلامی و رفتار شهروندی سازمانی رابطه معنادار و مثبتی وجود دارد؛ این اثرگذاری با توجه به ضرایب استاندارد (گاما) در حد متوسطی نشان داده شده است. و نیز با توجه به رتبه بندی ابعاد رفتار شهروندی سازمانی در میزان تأثیرپذیری از معنویت اسلامی به ترتیب اثر معنویت اسلامی بر رفتارهای کمک کننده محدود و در سطح پایین و بیشترین و قوی ترین اثر در این تحقیق بر بعد ابتکارات فردی می‌باشد. نتیجه‌گیری: به طور کلی مجموع نتایج، فرضیات تحقیق را به طور تجربی تأیید می کند و از آنجا که نتایج تحقیق نشان داد معنویت اسلامی در بروز رفتار شهروندی سازمانی مؤثر و باعث افزایش رفتارهای فرانقشی در سازمان ثبت احوال کشور می‌شود در پایان پیشنهادهایی حاصل از نتایج تحقیق برای تقویت و بهبود معنویت اسلامی در محیط کار و سازمان ارائه شده اند.