شناسایی مؤلفه های مؤثر بر تدریس اثربخش با رویکرد راهبردی در دوره های آموزش عالی

Abstract

هدف پژوهش حاضر مشخص نمودن مؤلفه‌های تدریس اثربخش با رویکرد راهبردی در دوره‌های آموزش عالی بود. بر این اساس روش پژوهش کیفی و به طور ویژه "مطالعه موردی کیفی" است. در این راستا اعضای هیأت علمی در رشته برنامه‌ریزی درسی در دانشگاه‌های دولتی ایران به عنوان خبرگان تخصصی انتخاب و با استفاده از "رویکرد هدفمند" و با "روش انتخاب صاحبنظران کلیدی" و استفاده از "معیار اشباع نظری" با 17 نفر به عنوان نمونه مصاحبه صورت گرفت. داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزار Nvivo از طریق فن تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفت و یافته‌ها در قالب سه مجموع مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر دسته بندی و در قالب شبکه مضامین سازماندهی شد. بر اساس نتایج به دست آمده، چارچوب مذکور متشکل از پنج سطح اثربخشی به شرح ویژگی‌های شناختی – رفتاری اساتید، پیش آمادگی‌ها و توانمندی‌های دانشجویان، کیفیت طراحی تدریس، کیفیت اجرای تدریس، دستاوردهای تدریس و محیط آموزشی می‌باشد. تدریس اثربخش و راهبردی زمانی تحقق می‌یابد که اساتید با روش‌های خلاقانه توان پاسخگویی به شرایط، نیازها، اقتضائات، الزامات و ایجابات محیط راهبردی که شامل تحقق نیاز کلیه ذینفعان در قالب 5 مولفه فوق می‌باشد و در عین حال تحقق اهداف و مطلوبیت‌های مورد انتظار در آموزش عالی را پوشش دهد، گردد.