بررسی تأثیر ابعاد توانمندساز بر اجرای روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در بودجه‌بندی عملیاتی ناجا

Abstract

امروزه، به دلیل تأمین نشدن اطلاعات مورد نیاز مدیران از طریق روش‌های سنتی هزینه‌یابی، سازمان‌های دولتی همگام با بخش خصوصی به استفاده از سامانة هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت متمایل شده‌اند. زیرا در سال‌های اخیر این روش تحولی بسیار در فرایند بودجه‌ریزی سازمان‌ها ایجاد نموده است. هدف اصلی تحقیق بررسی تأثیر ابعاد توانمندساز بر اجرای روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در نظام بودجه‌بندی عملیاتی ناجاست. این تحقیق، از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی است که به صورت پیمایشی و با استفاده از پرسش‌نامه‌ای محقق‌ساخته با 32 سؤال صورت گرفته است. جامعة آماری شامل 120 نفر از مدیران کل، رؤسای ادارات و عاملین ذی‌حسابی ناجاست. به دلیل محدود بودن اعضای جامعه، آزمون-شوندگان به صورت تمام‌شمار بررسی شدند. برای تعیین اعتبار پرسش‌نامه، از روایی صوری و برای تعیین پایایی آن از ضریب آلفای کرونباخ با مقدار 2/93% استفاده شده است. به منظور تحلیل داده‌ و آزمون فرضیه‌ها، از رگرسیون استفاده شد. همة ابعاد توانمندساز که در این تحقیق بررسی شد می‌تواند بر اجرای روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در نظام بودجه‌بندی عملیاتی تأثیرگذار باشد؛ ولی زمان اثرگذاری و همچنین میزان تأثیر هر کدام از این ابعاد می‌تواند با توجه به شرایط زمانی و محیط داخلی سازمان نسبت به سازمان دیگر متفاوت باشد. به طوری که، بر اساس یافته‌های این تحقیق، در شرایط محیطی و شرایط زمانی حاضر، بُعد توانمندی ارزیابی عملکرد در اجرای روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در نظام بودجه‌بندی عملیاتی سازمان ناجا بی‌تأثیر بوده است؛ ولی بُعد توانمندی کارکنان و بُعد توانمندی فنی تأثیری بسیار در استقرار روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در نظام بودجه‌ریزی عملیاتی ناجا دارد.