پیشگیری اجتماعی از جرایم و تخلفات رانندگی در نهاد بیمۀ شخص ثالث(با محوریت قانون بیمۀ اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395)

Abstract

امروزه هرچه بیشتر شاهد تعامل بین آموزه­های جرم­شناختی و حوزه­های مختلف علوم جنایی هستیم که در قوانین جدید نمود پیدا کرده است. ازجملۀ این­ها، قانون بیمۀ اجباری خسارات وارده به اشخاص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیۀ مصوب سال 1395 است که قانون­گذار، گام­هایی به‌سوی پذیرش و عملیاتی‌کردن آموزه­های جرم­شناختی پیشگیرانه، هرچند به‌صورت متزلزل برداشته است. هدف این نوشتار، بررسی رویکرد پیشگیری اجتماعی از جرایم و تخلفات رانندگی در پرتوی نهاد بیمۀ شخص ثالث است. در این راستا تلاش می­شود مبانی و جلوه­های قانونی آن موردتحلیل قرار گیرد. درواقع، سؤال اصلی پژوهش این است که نهاد بیمۀ شخص ثالث از چه طریق می­تواند دارای رویکرد پیشگیرانه‌ای از جرم باشد؟ یافته­های پژوهش حاکی از آن است که ازجمله مبانی تعامل بین این نهاد و پیشگیری اجتماعی از جرم می‌توان به تعاون و همیاری اجتماعی، توزیع ضرر در جامعه و مشارکت جامعۀ مدنی در پیشگیری از جرم اشاره نمود. گونه­های این نوع پیشگیری نیز عبارتند از پیشگیری از طریق فرهنگ­سازی، توسعه یا تحدید حمایت­های اجتماعی و قانونی از بیمه­گذار و استمداد از ظرفیت جامعۀ محلی. تحلیل گفتمان قانون­گذار در این حوزه، بیانگر ظهور رهیافت­های نوینی در راستای پیش­گیری از جرایم و تخلفات رانندگی است.