شناسایی نقاط حادثه‌خیز راه‌های مواصلاتی استان قم

Abstract

راه، انسان، وسیلۀ نقلیه و محیط، نقش بسزایی در تصادفات دارند. بدون شک راه و وضعیت هندسی و فنی آن به‌عنوان یکی از ارکان ترافیک، نقش مهمی در وقوع تصادفات دارد. مطالعات نشان می‌دهد که اصلاح یا حذف نقاط حادثه‌‌خیز، تأثیر بسزایی در ارتقای ایمنی و کاهش حوادث ترافیکی و کاهش خسارت دارد. مطالعۀ حاضر با هدف شناسایی نقاط حادثه‌‌خیز در راه‌‌های مواصلاتی استان قم صورت گرفته است. محور موردمطالعه در این تحقیق، آزادراه قم - تهران می‌باشد که یکی از محورهای مهم این دو استان و کشور محسوب می‌شود. طول این محور 130 کیلومتر می‌باشد و دو مرکز استان قم و استان تهران را به هم متصل می‌کند. در این تحقیق از روش واسپاس که یکی از تکنیک‌‌های تصمیم‌‌گیری چندمعیاره است، برای شناسایی نقاط پرحادثه از بین 11 نقطه محور قم - تهران استفاده ‌شده است. نقاط حادثه‌خیز بر اساس سه معیار تصادف خسارتی، تصادف جرحی و تصادف فوتی اولویت‌بندی می‌شوند. تمامی محاسبات با استفاده از نرم‌افزار متلب صورت گرفته است که روابط روش واسپاس در محیط آن نوشته شده است و قادر است نقاط حادثه‌‌خیز را با توجه به داده‌های ورودی شناسایی کند. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌‌دهد که محدودۀ 0 تا 5 کیلومتر، پرحادثه‌ترین منطقۀ محور قم - تهران می‌‌باشد و مناطق 50 کیلومتر به بالا و 16 تا 20 کیلومتر به‌ترتیب دومین و سومین مناطق حادثه‌خیز می‌باشند و بقیۀ مناطق نیز رتبه‌‌بندی شده‌‌اند. در آخر نیز برای اعتبارسنجی روش حل پیشنهادی این تحقیق، از روش شاخص استفاده گردید و در انتها از آزمون همبستگی اسپیرمن برای بررسی شباهت نتایج استفاده شد؛ خروجی آزمون نشان‌دهندۀ همبستگی بالای نتایج (9/0) می‌باشد. با توجه به تحلیل‌‌های انجام‌شده، نقاط و مناطقی که آمار تصادفات در آنها بیشتر است، اولویت بیشتری برای انجام اصلاحات و پروژه‌‌های ایمنی دارند.