بررسی وضعیت بحرانی بودن تصادف‌های جاده‌ای در شرایط پدافند غیرعامل بر اساس ارزش دوره عمر آن‌ها و مدل RFM

Abstract

هدف: با توجه به اهمیت تصادف‌های جاده‌ای در موضوع پدافند غیرعامل، این پژوهش به بررسی و شناسایی بحرانی بودن تصادف‌های جاده‌ای استان فارس بر اساس ارزش دوره عمر آن‌ها و مدل آر.اف.ام (RFM) می‌پردازد. روش‌شناسی: برای پیاده‌سازی روش پیشنهادی ابتدا داده‌های مربوط به تصادف‌های جاده‌ای شامل سن، جنسیت، ارزش خودرو، استفاده خودرو و سابقه رانندگی و مقادیر شاخص‌های مدل آر.اف.ام شامل آخرین فاصله تصادف (R)، تعداد دفعات تصادف (F) و خسارت مالی یا هزینه تصادف (M) جمع‌آوری و پیش‌پردازش گردید. سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) این سه شاخص وزن‌دهی شدند، در ادامه تعداد خوشه اولیه با استفاده از الگوریتم دومرحله‌ای تعیین و سپس تصادف‌ها با استفاده از روش کا-میانگین (K-Means) بخش‌بندی شدند؛ در مرحله بعد هرم ارزش دوره عمر برای شناسایی تصادف‌های کلیدی و بحرانی رسم شد. نتایج: از بین سه شاخص مدل آر.اف.ام، شاخص تعداد تصادف دارای بیشترین اهمیت و شاخص فاصله آخرین تصادف دارای کمترین اهمیت در تعیین بحرانی بودن تصادف‌های جاده‌ای بوده و بر این اساس تصادف‌های جاده‌ای به چهار خوشه تقسیم شدند. طبق هرم ارزش دوره عمر، بحرانی‌ترین تصادف‌ها در خوشه دوم قرار گرفته‌اند که تقریبا نیمی از تصادف‌های جاده‌ای را تشکیل می‌دهند و شاخص‌های مدل آر.اف.ام برای آن‌ها بیشتر از حد متوسط است. به این ترتیب با شناسایی تصادف‌های جاده‌ای بحرانی و کلیدی، پیشنهادهایی جهت بهبود امر کاهش تصادف‌ها با در نظر گرفتن میزان بحرانی بودن آن‌ها، ارائه گردید.