تبیین عوامل مؤثر بر کج رفتاری موتورسواران بر مبنای رویکرد انحراف رفتاری

Abstract

کجرفتاری موتورسواران از جمله عوامل افزایش حوادث خیابانی و جادهای و آسیبهای ناشی از آن است، علی رغم جدی بودن این مسئله در حوزه جامعهشناسی تحقیقات اندکی در این زمینه صورت گرفته است . در حالی که برای تغییر رفتارهای نامناسب و مخاطرهآمیز لازم است عوامل آن را شناسایی کرد . در این پژوهش رانندگی با موتورسیکلت یک فعل اجتماعی در نظر گرف ته شده و برای تبیین کج رفتاری موتورسواران از چارچوب تئوریکی انحراف رفتاری استفاده شده است.این پژوهش از نوع تحقیق کیفی بوده و در آن از نمونهگیری مبتنی بر هدف با حداکثر تنوع استفاده شده است. دادهها از طریق مصاحبه نیمه ساختاری و بدون ساختار با 15 موتورسوار به دست آمده و تا رسیدن به اشباع نظری دادهها ادامه یافته است. یافتههای تحقیق با توجه به عوامل مورد تأکید رویکرد انحراف رفتاری در 4 مضمون شامل عدم کنترل اجتماعی (کنترل رسمی و خودتنظیمی)، فرصتهای افزایش یافته برای آموزش شیوه های کج رفتاری، دسترسی به شیوههای نابهنجار تخلیه هیجان و نیاز به تأیید اجتماعی، فشار و الگوی نقش انحرافی استخراج شده است. در مجموع نتایج تحقیق، هر یک از موارد فوق را به عنوان دلایل اساسی بروز کج رفتاری موتورسواران مورد تأیید قرار داده است.