طراحی الگوی راهبردی مدیریت بهره‌وری سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی

Abstract

زمینه و هدف: الگو‌های مختلف و متنوعی از سوی اندیشمندان در حوزة مدیریت بهره‌وری عرضه گردیده است که سازمان‌ها متناسب با نوع مأموریت، ساختار، نیروی انسانی و... خود از آن استفاده می‌نمایند. سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی نیز از این امر مستثنا نبوده و نیاز به الگویی برای ارزیابی و مدیریت بهره‌وری سازمانی خود دارند. سؤال اساسی این است که الگوی راهبردی سنجش و مدیریت بهره‌وری سازمانی برای سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی که بتواند چارچوب مناسبی برای تجزیه و تحلیل نقاط قوت و ضعف سازمان در رابطه با عملکردآن‌ها عرضه نماید و بستر بهبود عملکرد سازمانی را فراهم آورد، کدام است؟ روش‌شناسی: با توجه به موضوع تحقیق، نوع تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت پیمایشی است. شیوه جمع‌آوری داده‌ها، مبتنی بر شیوه دلفی است. برای دستیابی به اجماع نظر خبرگان در مورد ابعاد و مؤلفه‌ها 45 نفر از خبرگان حوزه مدیریت وبهره‌وری سازمانی و آشنا با سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی را تشکیل می‌دهند که افراد نمونه به‌صورت هدفمند انتخاب گردیده‌اند، بنابراین روایی محتوایی الگو و ابعاد، مؤلفه‌های آن با بهره‌گیری از نظر‌های خبرگان حاصل شده است یافته‌ها و نتیجه‌گیری: الگوی سنجش و مدیریت بهره‌وری سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی شامل بُعد ظرفیت و توان (بُعد ظرفیت و توان سازمانی برای در نظر گرفتن محدودیت‌های منابع (انسانی، مالی، تجهیزات و فرایندها) و چگونگی مدیریت بهره‌وری آن‌ها برای تأمین رضایت ذی‌نفعان و جامعه)، بُعد یکپارچگی و انسجام سازمانی (یکپارچگی و انسجام سازمانی منجر به استحکام ساخت درونی سازمان، فرصت‌سازی امنیتی، انعطاف و انطباق‌پذیری محیطی، تعامل‌های مؤثر و کارآمدی گردیده و این امر موجب افزایش اشراف اطلاعاتی و آینده‌پژوهی در سازمان می‌شود)، بُعد اشراف اطلاعاتی و آینده‌پژوهی (با افزایش توان سازمان در اشراف اطلاعاتی و آینده‌پژوهی، موجب بالا رفتن توان سازمان در مقابله با تهدید‌های اطلاعاتی و امنیتی دشمن، صیانت حوزه خودی، ممانعت از رخنه و نفوذ، بازدارندگی مؤثر می‌شود)، بُعد صیانت امنیتی (مبتنی بر فلسفه وجودی سازمان‌های اطلاعاتی ن.م) برای پاسخگویی به شرایط متغیر محیطی لحاظ گردید و در تعیین مؤلفه‌های الگو نیز به الزام‌ها و مقتضیات سازمانی سازمان‌های اطلاعاتی و شرایط محیطی آن‌ها توجه خاص مبذول شده است.