ارائه الگویی مبتنی بر پیمایش محیطی در سازمان‌‌های اطلاعاتی امنیتی (مطالعه موردی یکی از سازمان‌‌های اطلاعاتی)

Abstract

زمینه و هدف: در عصری که تغییر مداوم و بی‌اطمینانی از مهم‌ترین ویژگی‌‌‌های آن است و سازمان‌‌ها، به خصوص سازمان‌‌‌های اطلاعاتی هر روز با مسائل جدید و ناشناخته‌ای از جنس آینده روبه‌رو هستند، در این شرایط چگونه می‌توان برای آینده برنامه‌ریزی کرد؟ ازاین‌رو، برای شناختن آنچه آینده نامیده می‌شود، روش‌‌‌های مختلفی ابداع و به‌کارگیری شده است. بشر برای اطلاع از وضعیت آینده اقدام‌هایی را در قالب آینده‌‌پژوهی، آینده‌نگری، آینده‌نگاری، آینده‌سازی و... انجام داده است. هدف در این پژوهش در ابتدا تعیین جایگاه سازمان مدنظر در الگوست که پس از بهره‌گیری از نظر کیفی خبرگان سازمان با مقادیر کمی، جایگاه سازمان در الگو تعیین و راه‌کارهایی برای اقدام‌‌های پیمایش محیطی مذکور پیشنهاد می‌‌شود. روش‌شناسی: این مقاله حاصل پژوهشی کاربردی است و به صورت کاربردی در یکی از سازمان‌‌‌های اطلاعاتی پیاده‌‌سازی و نتایج نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. در این مقاله کوشش شده تا بر اساس الگوی پیمایشی دفت‌ـ ویک و مطالعة موردی صورت گرفته در کشور، با جزئیات بیشتر در زمینة پیمایش محیطی در یکی از سازمان‌‌های اطلاعاتی ارائه شود. یافته‌‌ها و نتیجه‌گیری: حاصل کار پژوهش یک الگوی چهار بعدی است که چهار رکن اساسی در رفتار پیمایش محیطی سازمان‌‌‌های اطلاعاتی را شناسایی کرده و بر اساس آن راجع به هشت حالت به وجود آمده در الگو بحث کرده است و برای هر حالت نیازمندی‌‌‌های اطلاعاتی، کاربرد اطلاعات، منابع مورد نیاز، حجم فعالیت‌‌‌های مورد نیاز، فنون به‌‌کار گرفته شده و ویژگی‌‌‌های مدیریتی را تبیین می‌‌کند.