عوامل مؤثر در مدیریت و فرماندهی از منظر اسلام در نیروهای مسلح ایران

Abstract

زمینه و هدف: ملاک انتخاب و انتصاب فرماندهان و مدیران بایستی بر اساس یک روند و فرایند چندین ساله در محیط کاری کارکنان، احصاء و بر اساس معیارهای اسلامی و شایستگی‌های فردی صورت پذیرد که قطعاً نتایج متفاوتی را نسبت به گذشته در پی خواهد داشت، در این تحقیق به تعیین این عوامل پرداخته می‌شود. بنابراین تحقیق حاضر درصدد تعیین عوامل مؤثر در مدیریت و فرماندهی از منظر اسلامی در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است و محقق سعی دارد این عوامل را با رویکرد اسلامی احصاء کند. روش: روش اجرای این تحقیق، آمیخته و نوع آن، کاربردی و توسعه‌ای است. جامعه‌ی آماری در این تحقیق شامل تعدادی از کارکنان نیروهای مسلح بوده است که حداقل دارای بیست و پنج سال سابقه و همچنین در سطوح فرماندهی خدمت کرده‌اند، براین اساس تعداد آنها در حدود 200 نفر برآورد می‌شود. در این تحقیق با بهره‌گیری از آماره‌های توصیفی و استنباطی و بهره‌گیری از تحلیل کمی و کیفی با ابزار گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی، عوامل مؤثر در مدیریت و فرماندهی از منظر اسلامی تعیین ‌شد.هدف اصلی این تحقیق؛ تعیین عوامل مؤثر در مدیریت و فرماندهی از منظر اسلام در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و سؤال اصلی تحقیق این گونه مطرح شده است که؛ عوامل مؤثر در مدیریت و فرماندهی از منظر اسلام در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران کدامند؟ یافته‌ها: یافته‌ها نشانگر این مسئله است که سه مؤلفه‌؛‌ ارزش‌های دینی، توانمندی‌های علمی و عملی و ارزش‌های اخلاقی و رفتاری و همچنین 55 عامل مربوط به این مؤلفه‌ها به‌ترتیب در مدیریت و فرماندهی اسلامی تأثیر ‌گذار هستند. در ادامه، مهم‌ترین عوامل مؤثر در مدیریت و فرماندهی اسلامی از طریق آماره آزمون کای مربع و ضریب توافقی بین متغیرهای مستقل و متغیر وابسته و همچنین اولویت‌‌بندی مؤلفه‌ها و روابط آن‌ها مشخص شد. مقدار آلفای کرونباخ برای پرسش‌نامه مربوطه برابر 807/0 محاسبه شد که نشان‌دهنده پایایی مناسب آن است. نتیجه‌گیری: نتایج حاصله بیانگر این مسئله می‌باشد که؛ مؤلفه‌های ارزش‌های دینی، توانمندی‌های علمی و عملی و ارزش‌های اخلاقی و رفتاری و عوامل مرتبط با آن، می‌تواند ملاک و معیاری مناسب و ارزشمند برای انتخاب و انتصاب فرماندهان و مدیران باشد. به‌عبارتی فرماندهان و مدیرانی که برای نیروهای نظامی و انتظامی برگزیده می‌شوند باید دارای این ویژگی‌ها بوده و از لیاقت و شایستگی‌های منحصربه‌فردی برخوردار باشند تا در زمان صلح، بحران و جنگ، کارآیی بالایی را از خود نشان دهند و این توان را دارا ‌باشند که نیروهای خود را در صحنه‌های عملیاتی به‌خوبی راهبری کنند.