نقش حقوق شهروندی در مأموریت‌های کشف جرم

Abstract

حقوق شهروندی، که در سال‌های اخیر در ادبیات حقوقی ـ سیاسی کشورمان رواج یافته و در محافل دانشگاهی و میان صاحبان فکر، قلم و اندیشه رونق پیدا کرده است. هدف این پژوهش بررسی آن دسته از متغیرهای حقوق شهروندی است که نوع برخورد با آنها می‌تواند اثر مثبت یا منفی درکشف جرائم ایفاء کند. برای رسیدن به این هدف، با بهره‌گیری از ابعاد و شاخص‌هایی مثل احترام پلیس به مردم و آگاهی مردم نسبت به حقوق شهروندی، دانش پلیس نسبت‌ به مسائل‌حقوقی‌ و علمی و نیز اجمال ‌و ابهام قوانین شهروندی، چهار فرضیه را مطرح‌ کرده است. این پژوهش به روش پیمایشی ـ تحلیلی طراحی گردیده و ضمن بهره‌گیری از قوانین و نظریه‌های موجود با ابزار پرسشنامه براساس طیف لیکرت و به صورت تمام شمار اقدام به نظر سنجی از 61 نفر از صاحب‌نظران و کارشناسان کشف جرائم شاغل در پلیس اطلاعات و امنیت عمومی ناجا و اداره آگاهی تهران بزرگ شده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها،حاکی از تأیید هر چهار فرضیه تحقیق است. در مجموع، یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سه فرضیه « احترام پلیس» و «آگاهی مردم نسبت به حقوق شهروندی» و همچنین «دانش پلیس» نسبت به مسائل حقوقی و علمی به پلیس در کشف جرائم کمک می‌کند و فرضیه « اجمال و ابهام» موجود در سه بند قانون احترام به حقوق شهروندی مانع اقدامات پلیس در کشف جرم شده است.