رویکردهای حقوقی و مدیریتی در نظارت و بازرسی

Abstract

«توصیف» افراد از پدیده‌ها به دیدگاه‌های آنان بستگی دارد؛ به‌عبارتی دیگر، دیدگاه‌های گوناگون به توصیفهای متفاوت از پدیده‌ای واحد منجر می‌شود. از دیدگاه حقوقی، رفتاری «صحیح» دانسته می‌شود که بر «قاعده حقوقی» منطبق باشد در حالی که از دیدگاه مدیریتی بر«کارایی» و «اثر بخشی» تأکید می‌گردد. هر چند قانون هم نباید شکسته شود، «سازمان غیــــررسمی»، پدیده‌ای طبیعی تلقی می‌شود که جنبه‌ها و آثار مثبتی نیز دارد. این تمایز دیدگاه‌ها یکی از اساسی‌ترین مسائل نظری نظارت و بازرسی است.بروز عملی این مسئله نظری این است که گاهی ناظران و بازرسان با این مسئله علمی (که گاه به چالش و بحران تبدیل می‌گردد) روبه‌رو می‌شوند که سازمانها، واحدها یا کارگزارانی، فاقد کارایی لازمبوده و اهداف سازمانی را محقق نساخته-اند. با وجود این نمی‌توان در هیچ یک از اقدامات، قانون‌شکنی‌هایی را به آنان نسبت داد یا اینکه مدیرانی، ظاهراً کارایی و اثربخشی را با نقض مقررات ولی بدون سوءنظر، ارتقا بخشیده‌اند. در این مقاله، تلاش شده است با «تبیین» این مسئله، مبنایی نظری برای حلّ آن بازتنظیم گردد.