بسترهای شکل‎گیری افراطی‎گری در پاکستان مبتنی بر رهیافت گفتمان

Abstract

مقاله حاضر با هدف، تصویری که از جامعه پاکستان و فعالیت گروه‎های مذهبی و اسلام‎گرا در آن وجود دارد و با وجود جریان‎های بنیادگرای مختلفی که در بستر جامعه پاکستان رشد کرده‎اند، به بررسی بسترهای شکل‎گیری افراطی‎گری در پاکستان با تأکید بر القاعده نموده است. بنابرابن، سؤال پژوهش این خواهد بود که افراطی‎گری اندیشه القاعده در پاکستان در کدام بستر سیاسی- اجتماعی شکل گرفته است؟ فرضیه محقق این است که گروه بنیادگرای القاعده با استفاده از اصل غیریّت‎سازی و اصل برجسته‎سازی موفق به مفصل‎بندی جدید در مناطق تحت حاکمیت خود شده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر رهیافت گفتمان لاکلا و موفه بوده و روش گردآوری داده‎ها نیز بر مبنای روش اسنادی است. نقطه کانونی این گروه سلفی- تکفیری (القاعده) ضدیت و غیریّت‎سازی در برابر امپریالیسم و هم‎چنین برجسته‎سازی آن بوده و از این طریق، اقدام به پایگاه‎سازی و تشکیل گروه شبه‎دولتی در کشور پاکستان نموده است. بدین ترتیب، یافته‎های به‎دست آمده نشان داد که هنگام بحث از افراط‎گرایی، پاکستان از جمله کشورهایی است که نظرها به آن معطوف می‎شود. ساختارهای مذهبی و سنتی پاکستان، با پوشش قومی- قبیله‎ای و هم‎چنین ژئوپلیتیک خاص این کشور باعث شکل‎گیری گروه‎های افراطی شده است.