سیاست خارجی و قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران (مورد کاوی چشم‎انداز بیست ساله‎ی جمهوری اسلامی ایران)

Abstract

جمهوری اسلامی ایران برای دستیابی به اهداف ترسیم‎شده در اسناد فرادستی خود، نیازمند توانمندی در حوزه‎ی سیاست خارجی می‎باشد. در این مسیر، رسیدن ایران به جایگاه برتر منطقه‎ای و قدرت اول جهان اسلام به‎عنوان یکی از اهداف ترسیم‎شده در سند چشم‎انداز بیست‎ساله‎ی جمهوری اسلامی ایران، نیازمند توانایی در قدرت نرم‎افزاری است. به همین دلیل، مقاله‎ی حاضر سعی دارد به بررسی منابع قدرت نرم ایران در حوزه‎ی سیاست خارجی بپردازد و به‎طور موردی، سند چشم‎انداز 1404 را به‎عنوان یکی از اسناد فرادستی جمهوری اسلامی ایران مورد مداقه قرار دهد. سؤال اصلی عبارت است از «مؤلفه‎های سیاست خارجی مؤثر بر ارتقای قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در سند چشم‎انداز بیست‎ساله کدامند؟» برای تجزیه و تحلیل سند چشم‎انداز بیست‎ساله از روش تحلیل محتوای کیفی و مطالعات کتابخانه‎ای استفاده می‎شود. فرضیه‎ی اصلی مقاله به این قرار است که‌ «مؤلفه‎های مرتبط با سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در سند چشم‎انداز بیست‎ساله، ارتباط وثیق و عمیقی با افزایش قدرت نرمِ جامعه‎ی ایرانی در افق ترسیم شده دارند و مؤلفه‎های الهام‎بخشی و حضور فعال و مؤثر در جهان اسلام، تعامل‎سازنده و مؤثر در روابط بین‎الملل، تأثیرگذاری بر همگرایی منطقه‎ای و جهان اسلام، و رعایت اصول عزت و مصلحت در حوزه‎ی سیاست خارجی می‎توانند قدرت نرم ایران را از طریق افزایش میزان مشروعیت نظام سیاسی در عرصه‎ی بین‎الملل، حفظ پرستیژ بین‎المللی، مدیریت و جهت‎دهی به افکار عمومی ارتقا بخشند و جامعه‎ی ایرانی را در مسیر تحقق تحقق آرمان‎ها و اصول مندرج در چشم‎انداز بیست‎ساله‎ی جمهوری اسلامی ایران کمک نماید.»